Μπλακ άουτ στο FIR Αθηνών: Επτά ερωταπαντήσεις για το σχέδιο αναβάθμισης Διαχείρισης Εναέριας Κυκλοφορίας
Καμία ένδειξη δεν υπάρχει για κυβερνοεπίθεση που επηρέασε το FIR Αθηνών και προκάλεσε το γενικό μπλακ άουτ στα ελληνικά αεροδρόμια, διαβεβαίωσε ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, Παύλος Μαρινάκης, κατά την ενημέρωση των πολιτικών συντακτών τη Δευτέρα (05/01/26).
Ο ίδιος, μάλιστα, σημείωσε πως εδώ και καιρό «γίνεται μια σειρά δράσεων για να αντικατασταθούν τα παλαιά συστήματα με νεότερα». Όπως είπε, ουδέποτε ετέθη «ζήτημα ασφάλειας των πτήσεων» και ανακοίνωσε τη συγκρότηση πενταμελούς επιτροπής για να διερευνήσει το ζήτημα.
«Συγκροτείται άμεσα μια επιτροπή διερεύνησης με την συμμετοχή πέντε μελών στην επιτροπή αυτή. Με μια εκπρόσωπο της ΕΕΤ της ΥΠΑ, του ΓΕΕΘΑ, του Eurocontrol και ενός εκπροσώπου από την εθνική επιτροπή κυβερνοσφάλειας. Δεν υπάρχει η παραμικρή ένδειξη ότι υπήρξε μέχρι στιγμής κυβερνοεπίθεση. Εδώ και μεγάλο χρονικό διάστημα γίνεται μια σειρά δράσεων για να αντικατασταθούν τα παλαιά συστήματα με νεότερα. Με τα παρόντα συστήματα τηρούνται τα πρωτόκολλα ασφαλείας», σημείωσε.
Στη συνέχεια δόθηκαν στη δημοσιότητα εφτά ερωτήσεις και απαντήσεις για το σχέδιο που θα οδηγήσει ουσιαστικά στην αναβάθμιση της Διαχείρισης Εναέριας Κυκλοφορίας.
Οι ερωταπαντήσεις
1. Ερ.: Τι είναι το Σχέδιο Δράσης για τη Διαχείριση Εναέριας Κυκλοφορίας (ATM);
Απ.: Το Σχέδιο Δράσης για τη Συμμόρφωση με το Δίκαιο της ΕΕ στον Τομέα της Διαχείρισης Εναέριας Κυκλοφορίας (ATM), το οποίο υλοποιείται με πρωτοβουλία του Υπουργού Υποδομών και Μεταφορών κ. Χρίστου Δήμα, αποτελεί μια κρίσιμη στρατηγική και ρυθμιστική παρέμβαση για την Ελλάδα. Απαντά σε επίσημες διαδικασίες παραβάσεων (infringements) και, ταυτόχρονα, λειτουργεί ως οδικός χάρτης για τον εκσυγχρονισμό των συστημάτων εναέριας κυκλοφορίας, την αναβάθμιση βασικών υποδομών και την ενίσχυση της θεσμικής ικανότητας.
2. Ερ.: Ποια είναι η βασική δομή και το χρονοδιάγραμμα του Σχεδίου και ποια η πρόοδος στον πυλώνα του συντονισμού και της παρακολούθησης;
Απ.: Το Σχέδιο περιλαμβάνει 364 δράσεις, οργανωμένες σε επτά διακριτούς πυλώνες, με συγκεκριμένα ορόσημα και μηχανισμό παρακολούθησης. Προβλέπεται η υποβολή έκθεσης προόδου στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή κάθε έξι εβδομάδες. Επί του παρόντος έχει ήδη υποβληθεί η 5η Έκθεση Προόδου στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή στις 31 Δεκεμβρίου. Η υλοποίηση ξεκίνησε τον Ιούνιο του 2025 και ολοκληρώνεται τον Δεκέμβριο του 2028. Το Σχέδιο σχεδιάστηκε σε συνεννόηση με τη DG MOVE, την EASA και τον EUROCONTROL.
3. Ερ.: Ποια είναι η πρόοδος στην ανάπτυξη των υπηρεσιών Data Link;
Απ.: Έχει επιταχυνθεί η υλοποίηση του έργου με παράλληλες εργασίες σε τρεις απομακρυσμένες τοποθεσίες (Μερέντα, Μουστάκος, Ακαρνανικά), καθώς και στην αίθουσα εξοπλισμού του Κέντρου Ελέγχου Περιοχής Αθηνών και Μακεδονίας (ΚΕΠΑΘΜ), όπου οι εργασίες βρίσκονται σε προχωρημένο στάδιο. Εργασίες έχουν επίσης ξεκινήσει στη Λήμνο και στο Μάρε.
Σε σχέση με τη Σύμβαση VCS (03/2019), που αφορά στο σύστημα επικοινωνίας και καταγραφής φωνής, έχει κατατεθεί προσφυγή ενώπιον του έβδομου τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου κατά της αρνητικής Πράξης 300/2025 του ΣΤ' Κλιμακίου. Η απόφαση αναμένεται εντός Ιανουαρίου 2026 και, σε περίπτωση θετικής έκβασης, η υπογραφή της τροποποίησης της Σύμβασης και οι εργασίες θα ξεκινήσουν άμεσα.
4. Ερ.: Σε ποιο στάδιο βρίσκεται η αναβάθμιση του συστήματος ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας (TopSky ATC One);
Απ.: Μετά την έγκριση της ΕΑΔΗΣΥ για προσφυγή στη διαδικασία διαπραγμάτευσης χωρίς δημοσίευση προκήρυξης διαγωνισμού με την THALES LAS France, ενεργοποιήθηκαν οι διαδικασίες επιτάχυνσης της έναρξης του έργου. Τον Ιανουάριο 2026 θα αποσταλεί η επίσημη πρόσκληση για διαπραγμάτευση στην εταιρεία, με στόχο την οριστικοποίηση της προσφοράς και την υποβολή του φακέλου στο Ελεγκτικό Συνέδριο. Το χρονικό ορόσημο για την υπογραφή της σύμβασης είναι η 31η Μαρτίου 2026. Η πλήρης ενσωμάτωση υλικού και λογισμικού προβλέπεται έως την 1η Νοεμβρίου 2028.
5. Ερ.: Ποια είναι η κατάσταση στον πυλώνα εφαρμογής Πλοήγησης Βάσει Απόδοσης (PBN);
Απ.: Έχει ολοκληρωθεί το επικαιροποιημένο PBN Transition Plan, το οποίο εγκρίθηκε από την ΑΠΑ και προβλέπει την ολοκλήρωση του σχεδιασμού, της πιστοποίησης και της δημοσίευσης των «2020 runways» έως το τέλος του 2026. Εργασίες βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη σε κρίσιμα αεροδρόμια. Αναφορικά με τον διεθνή διαγωνισμό για τον σχεδιασμό και την υλοποίηση διαδικασιών PBN σε 31 αεροδρόμια, με την Απόφαση 2681/2025 του Διοικητικού Εφετείου Αθηνών (31.12.2025) ακυρώθηκε εν μέρει προγενέστερη απόφαση της ΕΑΔΗΣΥ και η υπόθεση αναπέμφθηκε στην ΥΠΑ για επανέλεγχο των δικαιολογητικών κατακύρωσης.
6. Ερ.: Ποια είναι η πρόοδος στην ανάπτυξη ραντάρ Mode S;
Απ.: Στο πλαίσιο του προγράμματος «Pallas T1» έχουν ξεκινήσει οι προπαρασκευαστικές μελέτες για τη νέα εγκατάσταση στην Αίγινα, ενώ ενεργοποιούνται μεταβατικές αναβαθμίσεις (Pallas 3G) που επιτρέπουν την αξιοποίηση δεδομένων Mode S και ADS-B. Παράλληλα, προκηρύχθηκε ο Διαγωνισμός 62/2025 για την προμήθεια και εγκατάσταση οκτώ νέων συστημάτων ραντάρ Mode S σε αεροδρόμια και σταθμούς περιοχής, με καταληκτική ημερομηνία υποβολής προσφορών την 31η Ιανουαρίου 2026.
7. Ερ.: Ποια είναι η πρόοδος στον μετασχηματισμό της ΥΠΑ;
Απ.: Η ΥΠΑ μετατράπηκε σε Νομικό Πρόσωπο Δημοσίου Δικαίου με τον Ν. 5240/2025 (ΦΕΚ 184/Α/24-10-2025). Με τον ορισμό του Διοικητικού Συμβουλίου (ΥΑ 182209, ΦΕΚ Υ.Ο.Δ.Δ. 1484/12-11-2025) διαθέτει πλέον πλήρη νομική εξουσιοδότηση. Παράλληλα, βρίσκεται στο τελικό στάδιο η πρόσληψη 43 επιστημόνων ATSEP και 28 υπαλλήλων AFISO, ενώ για το 2026 έχει εγκριθεί η πρόσληψη επιπλέον 100 υπαλλήλων μέσω ΑΣΕΠ, συμπεριλαμβανομένων 72 Ελεγκτών Εναερίου Κυκλοφορίας που θα αντληθούν κατευθείαν από τη δεξαμενή που δημιουργήθηκε από τον διαγωνισμό που ολοκληρώθηκε στις 4 Απριλίου 2025, επιλύοντας ένα χρόνιο ζήτημα στελέχωσης του εν λόγω κλάδου.
Η ΕΣΗΕΑ αποχαιρετά τον Γιώργο Παπαδάκη
Στρατής Λιαρέλλης για Γιώργο Παπαδάκη: Ο Γιώργος ήταν ένας αυθεντικός άνθρωπος
Λιάγκας για Παπαδάκη: Ήταν ένας καλός πατέρας, καλός σύζυγος, αγαπούσε όλους τους ανθρώπους
