LATEST NEWS
 
Ειδήσεις /Υγεία - ΠεριβάλλονΔημοσίευση: 20 Νοεμβρίου 2020 17:48

Καρκίνος και αντιμετώπιση

Γράφει o Χρήστος Χριστοδούλου, Παθολόγος - Ογκολόγος, Διευθυντής Β' Ογκολογικής Κλινικής Metropolitan.

Metropolitan-karkinos-antimetopisi

Ο καρκίνος αποτελεί τη δεύτερη αιτία θανάτου, μετά την καρδιαγγειακή νόσο, στο δυτικό κόσμο. Η επίπτωσή του στον πληθυσμό αυξάνεται και αναμένεται να καταστεί η συχνότερη αιτία θανάτου τα επόμενα, λίγα χρόνια. Η πιθανότητα διάγνωσης καρκίνου στη διάρκεια της ζωής ενός ανθρώπου προσεγγίζει το 40% τόσο στους άντρες, όσο και στις γυναίκες.

Στους άντρες ο συχνότερος καρκίνος είναι ο καρκίνος του προστάτη, ενώ στις γυναίκες ο καρκίνος του μαστού. Στους άντρες οι συχνότερες αιτίες θανάτου από καρκίνο είναι κατά σειρά, ο καρκίνος του πνεύμονα, ο καρκίνος του προστάτη και ο καρκίνος του εντέρου, ενώ στις γυναίκες ο καρκίνος του πνεύμονα, ο καρκίνος του μαστού και ο καρκίνος του εντέρου. Τα τελευταία χρόνια αυξάνονται δραματικά οι θάνατοι από καρκίνο παγκρέατος.

Παράγοντες κινδύνου για ανάπτυξη καρκίνου είναι το κάπνισμα, η παχυσαρκία, η μειωμένη φυσική δραστηριότητα, η μικρή κατανάλωση φρέσκων φρούτων και λαχανικών, η μόλυνση από κάποιους ιούς π.χ. ηπατίτιδας Β και C, HPV κ.λπ. Αυτοί οι παράγοντες κινδύνου προκαλούν μεταλλάξεις σε κρίσιμα γονίδια που σχετίζονται με τον πολλαπλασιασμό και το θάνατο των φυσιολογικών κυττάρων. Οι μεταλλάξεις αυτές είναι στην πλειοψηφία επίκτητες, δηλαδή αποκτώνται στη διάρκεια της ζωής από επίδραση των διαφόρων καρκινογόνων παραγόντων (γνωστών όπως οι παραπάνω ή αγνώστων επί του παρόντος). Υπάρχει όμως και μια μειοψηφία ασθενών στους οποίους οι κρίσιμες αυτές μεταλλάξεις είναι κληρονομούμενες. Οι μεταλλάξεις αυτές μπορούν να ανιχνευθούν εύκολα σήμερα με μια εξέταση αίματος. Άνθρωποι με χαμηλή κοινωνικοοικονομική κατάσταση στις δυτικές κοινωνίες κινδυνεύουν περισσότερο από καρκίνο, προφανώς γιατί εκτίθενται σε περισσότερους παράγοντες κινδύνου.

Παρότι η επίπτωση του καρκίνου αυξάνεται (περισσότερα κρούσματα), η θνησιμότητα από τη νόσο υποχωρεί σταθερά τα τελευταία χρόνια (λιγότεροι θάνατοι). Υποχωρούν οι θάνατοι από καρκίνο πνεύμονα, μαστού προστάτη και εντέρου. Τούτο οφείλεται κυρίως στη διακοπή καπνίσματος αλλά και στην έγκαιρη διάγνωση της νόσου λόγω του πληθυσμιακού ελέγχου (screening) που διενεργείται με μαστογραφία, προσδιορισμό PSA, κολονοσκόπηση, τεστ PAP. Η μείωση της θνησιμότητας από καρκίνο που παρατηρείται σταθερά τα τελευταία χρόνια, οφείλεται εκτός από την έγκαιρη διάγνωση και στην πρόοδο της θεραπευτικής.

Η θεραπεία του καρκίνου περιλαμβάνει τη χειρουργική, την ακτινοθεραπεία και τις συστηματικές θεραπείες δηλαδή τα φάρμακα. Όσον αφορά τις συστηματικές θεραπείες, στις οποίες και θα επικεντρωθούμε, σήμερα έχουμε διαθέσιμες: α) διάφορες χημειοθεραπείες (κυτταροστατικά φάρμακα) β) στοχεύουσες θεραπείες και γ) ανοσοθεραπεία:.

  1. Η χημειοθεραπεία σκοτώνει αδιάκριτα τόσο τα κακοήθη, όσο και τα φυσιολογικά κύτταρα, δρώντας στο DNA των κυττάρων. Στερείται δηλαδή εκλεκτικότητας και για τον λόγο αυτό έχει διάφορες παρενέργειες π.χ. μυελοτοξικότητα (αναιμία, λευκοπενία, θρομβοπενία), ναυτία, διάρροιες, αλωπεκία κ.λπ. Σήμερα διαθέτουμε πολύ καλά υποστηρικτικά φάρμακα που μειώνουν τις παρενέργειες της χημειοθεραπείας, όπως αυξητικούς παράγοντες των κυττάρων του αίματος, ισχυρά αντιεμετικά κ.λπ. Έτσι πλέον η εφαρμογή της χημειοθεραπείας δεν είναι η επώδυνη εμπειρία του παρελθόντος. Οι περισσότεροι ασθενείς που υποβάλλονται σε χημειοθεραπεία μπορούν να αντεπεξέρχονται στις καθημερινές τους δραστηριότητες ικανοποιητικά (οικογενειακές υποχρεώσεις, μη χειρωνακτική εργασία). Ένα δεύτερο πρόβλημα σχετιζόμενο με τη χημειοθεραπεία, πέραν της τοξικότητας, είναι η ανάπτυξη φαρμακευτικής αντοχής (αντίστασης) με συνέπεια τη μη δραστικότητα. Στην περίπτωση αυτή μπορούμε να αλλάξουμε τα κυτταροστατικά φάρμακα ή να αλλάξουμε το είδος θεραπείας.
  2. Την τελευταία 20ετία, η αποκωδικοποίηση του ανθρώπινου DNA, η καλύτερη κατανόηση των μοριακών μηχανισμών που σχετίζονται με τον καρκίνο, καθώς και η πρόοδος της βιοτεχνολογίας επέτρεψαν τη δημιουργία «έξυπνων» ή «βιολογικών» φαρμάκων που στοχεύουν τη διαδικασία της καρκινογένεσης σε κάποιο κρίσιμο σημείο και για το λόγο αυτό λέγονται στοχεύουσες θεραπείες. Η πρώτη μορφή στοχεύουσας θεραπείας είναι η ορμονοθεραπεία και είναι πιο παλιά. Οι στοχεύουσες θεραπείες γενικά έχουν λιγότερες παρενέργειες από τη χημειοθεραπεία. Η στόχευση όμως κάποιων μονοπατιών που σχετίζονται με την καρκινογένεση δεν λύνει το πρόβλημα, διότι το φαινόμενο της καρκινογένεσης είναι αρκετά περίπλοκο. Υπάρχει «διαφυγή» των καρκινικών κυττάρων μέσω ενεργοποίησης άλλων μονοπατιών και έτσι αναπτύσσεται αντοχή και στις στοχεύουσες θεραπείες, οπότε πρέπει να αλλάζουμε το είδος θεραπείας.
  3. Τα τελευταία χρόνια έχει αναπτυχθεί ιδιαιτέρως η ανοσοθεραπεία. Το ανοσοποιητικό σύστημα του καρκινοπαθούς δεν αναγνωρίζει τα καρκινικά κύτταρα ως ξένα κύτταρα και δεν τα καταστρέφει. Ένας μηχανισμός, που οδηγεί στην αδράνεια του ανοσοποιητικού, είναι η ανάπτυξη κάποιων «φρένων» στην ανοσολογική απάντηση. Μια σειρά φαρμάκων που απελευθερώνουν αυτά τα «φρένα» έχει παραχθεί τα τελευταία χρόνια με ιδιαίτερα καλά αποτελέσματα σε πολλούς όγκους. Έτσι τα κύτταρα του ανοσοποιητικού συστήματος (λεμφοκύτταρα, μακροφάγα κ.λπ.) επιτίθενται εναντίον των καρκινικών κυττάρων και τα εξολοθρεύουν, δηλαδή αποκαθίσταται η ανοσοεπαγρύπνηση.

Η ανοσοθεραπεία έχει παρενέργειες αλλά γενικώς λιγότερες, και πιο ήπιες από τη χημειοθεραπεία. Η ανοσοθεραπεία δίδεται μόνη της αλλά και σε συνδυασμό με τη χημειοθεραπεία. Επιπλέον, γίνονται προσπάθειες ανάπτυξης και άλλων μορφών ανοσοθεραπείας πέραν εκείνης που απελευθερώνει τα «φρένα» της ανοσολογικής απάντησης.

Τόσο στις στοχεύουσες θεραπείες όσο και στην ανοσοθεραπεία γίνεται προσπάθεια εξατομίκευσης της θεραπείας με την ανίχνευση στον όγκο του ασθενούς ή στα κυκλοφορούντα καρκινικά κύτταρα, κάποιου «βιοδείκτη». Οι «βιοδείκτες» είναι συνήθως πρωτεΐνες ή μεταλλάξεις σε γονίδια που υποδηλώνουν αυξημένη ευαισθησία στη συγκεκριμένη θεραπεία. Έτσι μπορούμε να χορηγήσουμε τα συγκεκριμένα φάρμακα (στοχεύουσες θεραπείες και ανοσοθεραπεία) στους ασθενείς που έχουν μεγαλύτερη πιθανότητα να ανταποκριθούν.

Είναι αλήθεια ότι τα τελευταία χρόνια έχει σημειωθεί σημαντική πρόοδος της φαρμακευτικής αγωγής στην ογκολογία. Εξίσου όμως αληθεύει ότι η καρκινογένεση είναι πολύ περίπλοκο φαινόμενο, ο καρκίνος αναπτύσσει αντοχή στις θεραπείες που χορηγούμε και μπορεί και «μεταμορφώνεται».

Αν θέλουμε να διακρίνουμε τις διάφορες μορφές καρκίνου ως προς την πρόγνωσή τους, θα λέγαμε ότι μπορούμε να διακρίνουμε 3 ομάδες:

  • Η πρώτη ομάδα ιάται μετά το αρχικό χειρουργείο και κάποια προληπτική θεραπεία (χημειοθεραπεία, στοχεύουσα θεραπεία, ανοσοθεραπεία).
  • Η δεύτερη ομάδα δεν ιάται αλλά μεταπίπτει σε χρονιότητα και χρειάζεται τη μία θεραπεία μετά την άλλη.
  • Η τρίτη ομάδα έχει περιορισμένη επιβίωση παρά τις θεραπείες μας.

Ο καρκίνος είναι μια σύγχρονη μάστιγα. Χρειάζεται συνεργασία γιατρών, πολιτείας, φορέων, τοπικής αυτοδιοίκησης, εκκλησίας κ.λπ. Οφείλουμε συμπαράσταση και στήριξη στους καρκινοπαθείς και στις οικογένειές τους. Χρειάζεται να γίνουν πολλά βήματα για τον περιορισμό τής γραφειοκρατίας, τη χορήγηση μορφίνης κατ' οίκον, την παροχή νοσηλευτικής υπηρεσίας στο σπίτι, την ίδρυση μονάδων φροντίδας καρκινοπαθών (Hospice) εκτός νοσοκομείων.

*Άρθρο του Χρήστου Χριστοδούλου, Παθολόγου - Ογκολόγου, Διευθυντή Β' Ογκολογικής Κλινικής Metropolitan.

Σημαντικότερες ειδήσεις στη κατηγορίαΓλυκά Νερά – Πιλότος στον ΑΝΤ1: Μαλώναμε μόνο για το παιδί – Οι γονείς της Καρολάιν είναι οικογένεια μουΧθες 18:21 | Ειδήσεις

Τι λέει αποκλειστικά στον ΑΝΤ1, μέσα από τα κρατητήρια της ΓΑΔΑ ο 33χρονος, που ομολόγησε την δολοφονία της 20χρονης συζύγου του.

Γλυκά Νερά - Ιατροδικαστής: Σκότωσε την Καρολάιν ενώ κοιμόταν – Την έπνιγε για 6 λεπτάΧθες 12:31 | Ειδήσεις

Σοκ προκαλούν τα συμπεράσματα που περιλαμβάνονται στην ιατροδικαστική έκθεση. Η μαρτυρία – “κλειδί” της γειτόνισσας, που μένει σε διαμέρισμα που έχει μεσοτοιχεία με την μεζονέτα της τραγωδίας.

Κορονοϊός – Αρκουμανέας: Τις επόμενες εβδομάδες βγάζουμε τις μάσκες σε εξωτερικούς χώρουςΧθες 19:38 | Ειδήσεις

Ο πρόεδρος του ΕΟΔΥ για τις μάσκες, τα προνόμια στους εμβολιασμένους και τη μετάλλαξη Δέλτα.

Πετράλωνα: Στο νοσοκομείο η καθαρίστρια – θύμα βιασμούΧθες 23:09 | Ειδήσεις

Άφαντες παραμένει ο δράστης, ενώ πλήθος κόσμου διαδηλώνει στα Πετράλωνα, μετά την καταγγελία για βιασμό.

Pοή στη κατηγορία: Ειδήσεις
Euro 2020: Ισόπαλες Ισπανία – Πολωνία (εικόνες)00:05Κορονοϊός – Κύπρος: Κανένας θάνατος το τελευταίο 24ώρο23:52Έτοιμη για παραλία στο… παραπέντε: 6 tips για να χάσεις κιλά πριν τις διακοπές!23:41Πώς μπορείς να εντοπίσεις τον κατάλληλο ψυχολόγο για εσένα23:29Πετράλωνα: Στο νοσοκομείο η καθαρίστρια – θύμα βιασμού23:16Εισιτήρια ΟΑΣΑ: Νέες δυνατότητες on line αγοράς23:06Kurt Cobain: “Χρυσάφι” για την αυτοπροσωπογραφία του (εικόνες)22:54Τουρνουά “Ακρόπολις” - Εθνική Ελλάδας: Αντετοκούνμπο και Μήτογλου καθάρισαν το Πουέρτο Ρίκο22:40Εμβόλια κατά του κορονοϊού: Οι Παλαιστίνιοι τα επιστρέφουν στους Ισραηλινούς22:28Κορονοϊός - Ιταλία: Με Johnson & Johnson θα εμβολιαστούν άστεγοι και μετανάστες22:15Κώστας Μπακογιάννης: Το “κλειδί” των Τιράνων στο Δήμαρχο Αθηναίων22:02Κολωνός: Ανήλικη μαχαίρωσε δυο ανήλικους21:49Πετράλωνα: Καταγγελία για βιασμό και ομηρία εργαζόμενης σε σπίτι - Αστυνομικός κλοιός στο διαμέρισμα21:36Θεσσαλονίκη: Θάνατος λουόμενου σε παραλία21:22Euro 2020: Η Γερμανία “διέλυσε” την Πορτογαλία21:09Καιρός: Πού “χτύπησε” κόκκινο η θερμοκρασία σήμερα20:56Πολωνία: Πορεία ισότητας στη Βαρσοβία (εικόνες)20:44Γλυκά Νερά - Καρολάιν: Συγκέντρωση στα μαύρα και με κεριά στο Σύνταγμα για τη γυναικοκτονία (εικόνες)20:31Κορονοϊός – Αρκουμανέας: Τις επόμενες εβδομάδες βγάζουμε τις μάσκες σε εξωτερικούς χώρους20:19Τζο και Τζιλ Μπάιντεν: Πέθανε ο σκύλος τους Τσαμπ (εικόνες)20:06
Δεν υπάρχει καταχώρηση
BlogsΔεν υπάρχει περιεχόμενο