LATEST NEWS
 
Ειδήσεις /ΑΦΙΕΡΩΜΑΤΑΔημοσίευση: 01 Ιανουαρίου 2020 13:00

Πρωτοχρονιά: η βασιλόπιτα και ο συμβολισμός της

Η βασιλόπιτα κόβεται και μοιράζεται με εθιμικό τελετουργικό και το γενικό πρόσταγμα έχει ο νοικοκύρης του σπιτιού. Ποια είναι η χριστιανική παράδοση.

Βασιλόπιτα

H βασιλόπιτα είναι το γλύκισμα - σύμβολο της Πρωτοχρονιάς και συνδέεται με την εορτή του Αγίου Βασιλείου, από τον οποίο πήρε το όνομά της.

Τη βρίσκουμε με πολλές μορφές και διάφορους τρόπους παρασκευής, σ’ όλα τα ελληνικά σπίτια, αστικά και αγροτικά. Ζυμώνεται κυρίως με αλεύρι, αυγά, ζάχαρη και γάλα, και συνηθέστατα πάνω στην επιφάνειά της γράφεται ο αριθμός του νέου έτους με αποφλοιωμένα αμύγδαλα.

Μέσα στο ζυμάρι τοποθετείται ένα νόμισμα, που όποιος το βρει κατά το μοίρασμα της βασιλόπιτας θα είναι ο τυχερός της χρονιάς. Σε κάποιες αγροτικές περιοχές αντί για νόμισμα τοποθετούσαν παλαιότερα ένα κομματάκι άχυρο, κλήμα ή κλώνο ελιάς, ανάλογα με την παραγωγή της περιοχής, και όποιος το έβρισκε θα είχε καλή σοδειά κατά τη διάρκεια του χρόνου. 

Η βασιλόπιτα κόβεται και μοιράζεται με εθιμικό τελετουργικό τη νύχτα της παραμονής του νέου χρόνου ή ανήμερα την Πρωτοχρονιά. Το γενικό πρόσταγμα έχει ο νοικοκύρης του σπιτιού, που αφού τη σταυρώσει, κόβει και μοιράζει τα κομμάτια της πίτας στα μέλη της οικογένειάς του και τους τυχόν φιλοξενούμενους, ενώ ιδιαίτερα κομμάτια ξεχωρίζονται για τον Χριστό, την Παναγία, τον Άγιο Βασίλειο, το σπίτι και τους ξενιτεμένους της οικογένειας.

Φλουρί - Βασιλόπιτα

Το έθιμο δεν περιορίζεται μόνο στο σπίτι και την ημέρα της Πρωτοχρονιάς. Από τις επόμενες ημέρες και σχεδόν μέχρι και τα τέλη Φλεβάρη, σωματεία, επαγγελματικές ενώσεις και οργανώσεις κόβουν τη δική τους βασιλόπιτα. Η συνήθεια αυτή είναι νεώτερη και κατάγεται από στις παλαιότερες συντεχνίες, τα μέλη των οποίων έκοβαν την πρωτοχρονιάτικη πίτα και τη μοιράζονταν για το καλό το δικό τους και του κοινού τους επαγγέλματος.

Το έθιμο της βασιλόπιτας, όπως και άλλα του Δωδεκαημέρου (Χριστούγεννα - Θεοφάνεια), ανάγεται στα ρωμαϊκά «Σατουρνάλια», που αποτελούν συνέχεια των Ελληνικών «Κρονίων». Κατά τη διάρκειά τους προσφέρονταν ως δώρα καρποί και πλακούντες (πίτες) μέσα σε χρυσά φύλλα. Μπορεί να σχετιστεί και με τον εορταστικό άρτο της ελληνικής αρχαιότητας, που προσφερόταν στους θεούς, ιδίως στα «Θαλύσια» και τα «Θαργήλια». 

Υπάρχει, όμως, και η χριστιανική παράδοση για το έθιμο της βασιλόπιτας. Όταν ο Άγιος Βασίλειος ήταν επίσκοπος Καισάρειας, ο έπαρχος της Καππαδοκίας πήγε να εισπράξει φόρους με άγριες διαθέσεις. Οι κάτοικοι φοβήθηκαν και ζήτησαν την προστασία του επισκόπου τους. Αυτός τους είπε να συγκεντρώσουν ό,τι πολύτιμα αντικείμενα είχαν για να τα προσφέρουν στον έπαρχο. Ο άγιος, όμως, τον έπεισε να φύγει χωρίς να πάρει τίποτε. Ήταν παραμονή της Πρωτοχρονιάς. 

Άγιος Βασίλειος ο Μέγας

Επειδή η επιστροφή των αντικειμένων στους κατόχους τους ήταν πρακτικά αδύνατη, με συμβουλή του αγίου ζυμώθηκαν πλακούντια (μικρές πίτες) και μέσα σ’ αυτούς τοποθετήθηκε από ένα πολύτιμο αντικείμενο. Έγινε η διανομή και, σαν από θαύμα, έτυχε στον καθένα ό,τι είχε δώσει. Από τότε, λέγει η παράδοση, κάνουμε στη γιορτή του Αγίου Βασιλείου πίτες με νομίσματα μέσα. 

Νεότερες παραλλαγές αυτής της παράδοσης από τον Πόντο και τη Μικρά Ασία παρουσιάζουν τον Άγιο Βασίλειο να κερδίζει τον εισπράκτορα των φόρων σε χαρτοπαίγνιο και στη συνέχεια να γίνεται η διανομή με μικρά ψωμιά ή με μια μεγάλη πίτα.

Σημαντικότερες ειδήσεις στη κατηγορίαΦωτιά στην Αττική: διασωληνώθηκαν εθελοντές πυροσβέστεςΣήμερα 22:25 | Ειδήσεις

Οι γιατροί έκριναν επιβεβλημένη την νοσηλεία τους στην Μονάδα Εντατικής Θεραπείας.

Φωτιά στην Βαρυμπόμπη: Κρυονέρι, Δροσοπηγή, Ιπποκράτειος Πολιτεία σε πύρινο κλοιό (εικόνες)Σήμερα 18:14 | Ειδήσεις

Μεγάλο το μέτωπο της πυρκαγιάς. Σε απόσταση αναπονής απο σπίτια οι πύρινες γλώσσες. Διαρκείς αναζωπυρώσεις.

Μητσοτάκης για φωτιές: σχέδιο έκτακτης ανάγκης για 6 Περιφέρειες (βίντεο)Σήμερα 21:08 | Ειδήσεις

Πως θα δράσουν οι Αρχές. Έκκληση του Πρωθυπουργού στους πολίτες για υπακοή στις εντολές εκκένωσης. Τι είπε για την οργή των πυρόπληκτων και τις αποζημιώσεις.

Φωτιά στην Ηλεία: σε πλήρη εξέλιξη τα πύρινα μέτωπα (εικόνες)Σήμερα 22:23 | Τοπικά Νέα

Μέχρι αυτή τη στιγμή έχουν εκκενωθεί 19 χωριά. Οργανωμένο σχέδιο εμπρησμού καταγγέλλει ο αντιπεριφερειάρχης Ηλείας.

Pοή στη κατηγορία: Ειδήσεις
Φωτιά στην Αττική: οι φλόγες πέρασαν την Εθνική Οδό, ανάμεσα σε Καπανδρίτι και Άγιο Στέφανο εικόνες)23:01Φωτιά στα Γρεβενά: Εκκενώθηκαν 6 οικισμοί22:50Φωτιά στην Ηλεία: σε πλήρη εξέλιξη τα πύρινα μέτωπα (εικόνες)22:38Φωτιά στην Αττική: διασωληνώθηκαν εθελοντές πυροσβέστες22:26Λιονέλ Μέσι: “Διαζύγιο” με Μπαρτσελόνα22:13Φωτιές: Απαγόρευση κυκλοφορίας στα δάση22:00Κορονοϊός - Μαγιορκίνης: Πρέπει να ετοιμαζόμαστε για έναν δύσκολο χειμώνα21:46Φωτιές: Ο Νίκος Χαρδαλιάς για τα πύρινα μέτωπα21:33Φωτιά στην Βαρυμπόμπη: τραυματίες από την πύρινη λαίλαπα21:21Μητσοτάκης για φωτιές: σχέδιο έκτακτης ανάγκης για 6 Περιφέρειες (βίντεο)21:08Φωτιές: δήλωση Μητσοτάκη για τα πύρινα μέτωπα (βίντεο)20:55Φωτιά στη Βαρυμπόμπη: Απομακρύνουν μετανάστες από την Μαλακάσα20:42Λιονέλ Μέσι: Φεύγει από την Μπαρτσελόνα;20:29Φωτιά στην Βαρυμπόμπη: στα διόδια Αφιδνών έφτασαν οι φλόγες (εικόνες)20:15Missing Alert για 43χρονη20:02Φωτιά στην Εύβοια: Πύρινος εφιάλτης19:49Δήμαρχος Διονύσου στον ΑΝΤ1: καίγονται σπίτια στο Κρυονέρι19:36Φωτιά στην Βαρυμπόμπη: Μέτρα στήριξης των πληγέντων19:23Φωτιά στην Ηλεία: δύο μεγάλα πύρινα μέτωπα (βίντεο) 19:10Φωτιά στην Φωκίδα18:57
Δεν υπάρχει καταχώρηση
BlogsΔεν υπάρχει περιεχόμενο