LATEST NEWS
 
Κοινωνία /Παιδεία-ΘρησκείαΔημοσίευση: 01 Ιανουαρίου 2019 08:39

Ποιος ήταν ο Μέγας Βασίλειος που γιορτάζει σήμερα η Ορθοδοξία

Ο Βασίλειος σπούδασε στην Αθήνα ρητορική, φιλοσοφία, αστρονομία, γεωμετρία και ιατρική, πριν χειροτονηθεί.

Μέγας Βασίλειος

Ο πατέρας του Βασιλείου , ήταν ρήτορας, εγκαταστημένος στη Νεοκαισάρεια του Πόντου, και ήταν υιός της Μακρίνης, η οποία υπέστη πολλά μετά του συζύγου της κατά το διωγμό του Μαξιμίνου για την πίστη τους στον Χριστό.

Η Μακρίνα ήταν μαθήτρια του Γρηγορίου του Θαυματουργού και διετέλεσε η πρώτη στην πίστη διδάσκαλος του εγγονού της Βασιλείου.

Η μητέρα του Μεγάλου Βασιλείου ονομαζόταν Εμμέλεια, καταγόταν από την Καππαδοκία, ήταν θυγατέρα Μάρτυρος, ευλαβέστατη και πολύ φιλάνθρωπη. Από το γάμο της με τον Βασίλειο γεννήθηκαν εννέα παιδιά, από τα οποία τα τέσσερα ήσαν αγόρια. Το πρωτότοκο παιδί τους ήταν η Μακρίνα, η οποία μετά το θάνατο του μνηστήρος της, επιδόθηκε στην άσκηση. Από τα τέσσερα αγόρια, τρεις έγιναν Επίσκοποι, ο Βασίλειος στην Καισάρεια, ο Γρηγόριος στη Νύσσα και ο Πέτρος στη Σεβαστεία· ο Ναυκράτιος απέθανε νέος, σε ηλικία 27 ετών. Προ του Πέτρου εγεννήθη η Θεοσεβία.

Ο Μέγας Βασίλειος έλαβε την πρώτη χριστιανική διαπαιδαγώγησή του από τη μητέρα και τη γιαγιά του και διδάχθηκε τα πρώτα γράμματα από τον πατέρα του στην πατρίδα του. Εσπούδασε στις σχολές της Καισαρείας της Καππαδοκίας και του Βυζαντίου, όπου « ηυδοκίμει σοφιστών τε και φιλοσόφων τοις τελειοτάτοις» , και τέλος «εις τας χρυσάς Αθήνας» , που τότε ήταν το κέντρο της ρητορικής και στην οποία ήκμαζαν οι σοφιστές Ιμέριος, Προαιρέσιος και άλλοι και όπου συνέρρεαν από παντού μαθητές, μεταξύ των οποίων και ο μετέπειτα αυτοκράτορας Ιουλιανός, τον οποίο ο υπέρμετρος θαυμασμός του προς την εθνική σοφία παρέσυρε στον πόλεμο κατά της Ορθοδοξίας. Εκεί ευρισκόταν ήδη και ο Άγιος Γρηγόριος ο Ναζιανζηνός, μετά του οποίου συνδέθηκε με στενή φιλία.

Είναι χαρακτηριστικοί οι λόγοι του Αγίου Γρηγορίου για τον ιερό του σύνδεσμο με τον Μέγα Βασίλειο: « Τα πάντα ήμεν αλλήλοις, ομόστεγοι, ομοδίαιτοι, συμφυείς…ίσαι μεν ελπίδες ήγον ημάς, πράγματος επιφθονωτάτου του λόγου· φθόνος δε απήν, ζήλος δε εσπουδαζετο· αγών δ’ αμφοτέροις, ούχ όστις αυτός το πρωτείον έχοι, αλλ’ όπως τω ετέρω τούτου παραχωρήσειεν. Μία μεν αμφοτέρους εδόκει ψυχή, δύο σώματα φέρουσα· εν δ’ αμφοτέροις έργον: η αρετή και το ζην προς τας μελλούσας ελπίδας, προς ο βλέποντες και βίον και πράξιν άπασαν απηυθύνομεν»

Ο Βασίλειος εδιδάχθηκε στην Αθήνα ρητορική, φιλοσοφία, αστρονομία, γεωμετρία και ιατρική. Επέστρεψε στον Πόντο, περί το 356 μ.Χ., και εβαπτίσθηκε Χριστιανός υπό του Επισκόπου Καισαρείας Διανίου. Στη συνέχεια μετέβη στην Αίγυπτο, Μεσοποταμία, Παλαιστίνη και Συρία, για να γνωρίσει τους ασκητές και καθηγητές της ερήμου. Τότε, αφού διένειμε και αυτός τα υπάρχοντά του στους πτωχούς, εμόνασε στον Πόντο, κοντά στον Ίρι ποταμό, ασκούμενος στη μελέτη και την προσευχή.

Αργότερα, το 362 μ.Χ., εχειροτονήθηκε πρεσβύτερος από τον Επίσκοπο Καισαρείας Ευσέβιο, αλλά μετά από λίγο αναγκάσθηκε να φύγει στον Πόντο, λόγω του φθόνου του Επισκόπου Ευσεβίου. Ο Γρηγόριος συμβίβασε τα πράγματα μεταξύ των δύο ανδρών και ο Μέγας Βασίλειος επέστρεψε το 365 μ.Χ., για να βοηθήσει τον Επίσκοπο Ευσέβιο στον αγώνα του κατά των Αρειανών. Έγινε έτσι «σύμβουλος αγαθός, παραστάτης δεξιός, των θείων εξηγητής, των πρακτέων καθηγητής, γήρως βακτηρία, πίστεως έρεισμα».

Το έτος 370 μ.Χ., μετά το θάνατο του Ευσεβίου, εξελέγη Επίσκοπος Καισαρείας, παρά τις σφοδρές αντιδράσεις των Αρειανών. Σε καιρό λιμού προσέφερε στους πάσχοντες κάθε είδους βοήθεια. Αγκάλιασε τους γέροντες, τα παιδιά, τις γυναίκες και τους άνδρες, τους ασθενείς και εφρόντιζε καθημερινά για την τροφή τους. Οικοδόμησε κοντά στην Καισάρεια ένα συγκρότημα πτοχωκομείου και νοσοκομείου, τη Βασιλειάδα, που έγινε το ταμείο της ευσέβειας και της αγάπης.

Κατά τα χρόνια της επισκοπικής του διακονίας είχε να αντιπαλαίψει κατά πολλών δυσχερειών. Ο αυτοκράτορας Ουάλης αποφάσισε να εισαγάγει με τη βία στην Καππαδοκία τον Αρειανισμό. Γι’ αυτό, το 372 μ.Χ., έστειλε τον έπαρχο Μόδεστο, για να πείσει τον Άγιο να δεχθεί τις κακοδοξίες των αιρετικών. Μάταια προσπάθησε να πείσει τον Μέγα Βασίλειο μεταχειριζόμενος κάθε μέσο: δήμευση της περιουσίας, εξορία, βασανιστήρια, θάνατο. Ο Βασίλειος σε απάντηση εδήλωσε, ότι δεν φοβάται, αφού περιουσία δεν είχε, παρά μόνο λίγα παλαιά ενδύματα και λίγα βιβλία· εξορία δεν φοβάται, διότι η γη που κατοικεί δεν είναι ιδιοκτησία του και στον κόσμο αυτό είναι πάροικος και παρεπίδημος· τα βασανιστήρια δεν τον πτοούν, διότι το ασθενικό του σώμα δεν μπορεί να αντέξει σε αυτά, το δε θάνατο θεωρεί ως ευεργέτη, διότι αυτός θα τον οδηγήσει νωρίτερα κοντά στον Θεό.

Ο Μόδεστος εξεπλάγη από την πνευματική γενναιοψυχία του Αγίου και επέστρεψε άπρακτος. Ακόμη, και όταν ο ίδιος ο αυτοκράτορας Ουάλης ήλθε στην Καισάρεια και αντιλήφθηκε το μεγαλείο του Βασιλείου, τον άφησε ανενόχλητο στον επισκοπικό του θρόνο. Στο σημείο αυτό αξίζει να αναφέρουμε τη μαρτυρία του Αγίου Γρηγορίου του Θεολόγου για τον Μέγα Βασίλειο: Ήταν ημέρα των Θεοφανείων· πέλαγος λαού εγέμιζε το ναό· η ψαλμωδία και η ευκοσμία του βήματος ήταν αγγελική μάλλον παρά ανθρώπινη. Και ο Μέγας Βασίλειος προτεταγμένος του λαού, όρθιος, ακλινής κατά το σώμα και την όψη και τη διάνοια, « εστηλωμένος τω Θεώ και τω βήματι». Και ο αυτοκράτορας Ουάλης μπροστά στο θέαμα αυτό και στο άκουσμα « κατεβροντήθη».

Με τον ανεκτίμητο αυτό πλούτο των αρετών του καθοδήγησε τ ο πο ι μνιο του Χριστού και κοσμημένος με αυτές εξεδήμησε προς Κύριον, το 378 μ.Χ., λίγο μετά το θάνατο του αυτοκράτορος Ουάλεντος, σε ηλικία 48 ετών.

Όταν πλησίαζε η ώρα να παραδώσει την αγία του ψυχή στο Θεό, προσήλθαν στην κλίνη του όλοι σχεδόν οι Χριστιανοί της πόλεως. Εκείνος τους εδίδασκε και τους ευλογούσε. Προσευχόμενος στον Κύριο είπε: « Εις χείράς Σου, Κύριε, παραθήσομαι το πνεύμά μου», και κοιμήθηκε. Στην εξόδιο ακολουθία συμμετείχαν μυριάδες λαού και τόσος ήταν ο συνωστισμός, ώστε πολλοί απέθαναν « εκ της του ωθισμού βίας και συγκλονήσεως»46 . Η σύναξη του Μεγάλου Βασιλείου ετελείτο στο ναό της Αγίας Σοφίας (Μεγάλη Εκκλησία). Ναός αφιερωμένος στον Άγιο Βασίλειο υπήρχε στο παλάτι των Βυζαντινών αυτοκρατόρων κατά τον Ι΄ αιώνα μ.Χ. και σ’ αυτόν εκκλησιαζόταν ο αυτοκράτορας την 1η Ιανουαρίου μέχρι της απολύσεως του Ευαγγελίου.

Ο αδελφός του Μεγάλου Βασιλείου, Άγιος Γρηγόριος ο Νύσσης, παραβάλλει αυτόν προς τα πρόσωπα της Αγίας Γραφής, τον Προφήτη Ηλία και το Σαμουήλ, τον Απόστολο Παύλο και τον Ιωάννη τον Πρόδρομο.

Ο Μέγας Βασίλειος κατέλιπε πλήθος σπουδαιοτάτων συγγραμμάτων, από τα οποία, ευτυχώς, τα περισσότερα διασώθηκαν μέχρι σήμερα. Για την Ορθόδοξη Ανατολική Εκκλησία το μεγαλύτερο έργο του Μεγάλου Βασιλείου είναι η Θεία Λειτουργία αυτού που τελείται και σήμερα σε καθορισμένες ημέρες του λειτουργικού έτους: την ημέρα της μνήμης του Μεγάλου Βασιλείου, τις παραμονές των τριών μεγάλων Δεσποτικών εορτών, Χριστουγέννων, Θεοφανείων και Πάσχα (Μέγα Σάββατο), τις πέντε Κυριακές της Μεγάλης Τεσσαρακοστής και τη Μεγάλη Πέμπτη. Κατά παλαιότερη διάταξη, η Θεία Λειτουργία του Μεγάλου Βασιλείου ετελείτο και κατά την εορτή της Πεντηκοστής και κατά την εορτή της Υψώσεως του Τιμίου Σταυρού48.

Ο πως συμβαίνει συνήθως με τα λειτουργικά χειρόγραφα, είναι γραμμένο και αυτό με εξαιρετικά επιμελημένη γραφή, με μαύρη μελάνη στο κείμενο των ευχών και κόκκινη στους τίτλους, και κοσμείται με επίτιτλα και αρχικά γράμματα. Kαι τα δύο αυτά κοσμήματα έχουν μεγάλες διαστάσεις και διαμορφώνονται από πλούσια και ποικίλα φυτικά και ανθικά σχέδια, καθώς και με ανθρώπινες μορφές, ολόκληρες ή σε προτομή, με δράκοντες και πουλιά. Στο πρώτο επίτιτλο εικονίζονται τα τρία πρόσωπα της Δεήσεως (Ιησούς Xριστός, Θεοτόκος, Πρόδρομος) μαζί με δύο Αγίους (Nικόλαος, Γεώργιος) σε ισάριθμους κύκλους, και στα πρώτα αρχικά ο αντίστοιχος συγγραφέας της κάθε λειτουργίας. Περιέχει τις τρεις Θείες Λειτουργίες, Ιωάννου του Xρυσόστομου, Bασιλείου του Mεγάλου και των Προηγιασμένων. Ακολουθούν οι απολύσεις των δεσποτικών εορτών, ευχές των κολλύβων, συγχωρητική ευχή για μετανοούντα και άλλη ευχή, με την οποία ευλογείται το φαγητό. Η στάχωση είναι από καστανό δέρμα στη ράχη και μαύρο χαρτί στα δύο καλύμματα. Διατήρηση μέτρια, (Mονή Ξηροποτάμου, κώδικας 129, έτος 1698, χάρτης, 29 x 21,5 εκ., φφ. 67).

Το πρώτο δογματικό έργο, το οποίο συνέγραψε ο Άγιος, έχει τον τίτλο « Ανατρεπτικός του απολογητικού του δυσσεβούς Ευνομίου»49 . Περίφημα είναι και τα ασκητικά, τα δογματικά, τα παιδαγωγικά συγγράμματα του Μεγάλου Βασιλείου, ως και τα κηρύγματα, οι ομιλίες, και οι επιστολές αυτού. Μέσα από αυτά καταδεικνύεται ότι ο Μέγας Βασίλειος ήταν στην πραγματικότητα οργανωτής της κοινωνικής και ηθικής διδασκαλίας της Εκκλησίας, στηρίζοντας την ηθική δεοντολογία του κυρίως στην Αγία Γραφή και ειδικώτερα στην Παλαιά Διαθήκη. Η Αγία Γραφή για τον Μέγα Βασίλειο ήταν το υπέρτατο δογματικό κριτήριο και αποτελούσε καθ’ εαυτήν μυστήριο θείας οικονομίας και ανθρώπινης σωτηρίας. Γι’ αυτό και θεωρούσε την Αγία Γραφή ως θεόπνευστο βιβλίο, προερχόμενο εκ του Αγίου Πνεύματος και κατά συνέπεια εθεωρούσε απαραίτητο για την ορθή κατανόηση του περιεχομένου αυτής το χάρισμα της πνευματικής διακρίσεως. Η μελέτη της Αγίας Γραφής, κατά τον Μέγα Βασίλειο, πρέπει να γίνεται με βαθειά πίστη και μέσα στην κοινότητα των πιστών. Η ερμηνεία δε αυτής απέβλεπε κυρίως στην οικοδομή των πιστών και τη σωτηρία αυτών. Γι’ αυτό η παράδοση της πίστεως, όπως αυτή παραδόθηκε από τους Αποστόλους, ήταν απαραίτητος οδηγός στην ερμηνεία και μελέτη της Αγίας Γραφής.

Πηγή dogma.gr

Σημαντικότερες ειδήσεις στη κατηγορίαΈγκλημα στη Δάφνη: Σε διαθεσιμότητα αστυνομικοί που αγνόησαν καταγγελίεςΣήμερα 22:46 | Ειδήσεις

Τι αναφέρει ανακοίνωση του υπουργείου Προστασίας του Πολίτη για τις καταγγελίες που έγιναν για ενδοοικογενειακή βία.

Υπόθεση Βαλυράκη - μάρτυρας στον ΑΝΤ1: Δεχόμαστε απειλές για να σιωπήσουμε (βίντεο)Σήμερα 20:29 | Ειδήσεις

Απειλές, για να μην μιλήσει, υποστηρίζει ότι δέχεται ο μάρτυρας-κλειδί στην υπόθεση θανάτου του Σήφη Βαλυράκη. Τι λέει η οικογένεια του πρώην υπουργού.

Καύσωνας – Δημόσιο: για ποιους υπαλλήλους θεωρείται δικαιολογημένη η απουσία από την υπηρεσίαΣήμερα 21:47 | Ειδήσεις

Όσοι εργαζόμενοι στο Δημόσιο τομέα ανήκουν σε ευπαθείς ομάδες μπορούν να απουσιάζουν από την εργασία τους όσο διαρκεί ο καύσωνας. Μεταξύ αυτών και οι έγκυες.

Καύσωνας: Τα μέτρα προστασίας για τους εργαζόμενουςΣήμερα 13:49 | Ειδήσεις

Με εγκύκλιο ορίζονται τα μέτρα προστασίας που θα πρέπει να εφαρμόσουν οι επιχειρήσεις για την προστασία των εργαζομένων από τον καύσωνα.

Pοή στη κατηγορία: Ειδήσεις
ΕΟΔΥ: που θα γίνονται δωρεάν rapid test το Σάββατο23:09ΜΑΚΟ Ρομποτική Ορθοπαιδική: Μέγιστη ακρίβεια στις επεμβάσεις γόνατος και ισχίου22:56Έγκλημα στη Δάφνη: Σε διαθεσιμότητα αστυνομικοί που αγνόησαν καταγγελίες22:43Βερολίνο: Πυροβολισμοί και μαχαιριές με τραυματίες22:31ΕΕ και Ηνωμένο Βασίλειο: ο δρόμος προς το Brexit και οι αλλαγές στο καθεστώς κινητικότητας των πολιτών22:18Καύσωνας – Δημόσιο: για ποιους υπαλλήλους θεωρείται δικαιολογημένη η απουσία από την υπηρεσία22:05Ιταλία: Καύσωνας και πυρκαγιές στον νότο21:51Κορονοϊός – ΠΟΥ: η παραλλαγή Δέλτα είναι μια προειδοποίηση21:38Γροιλανδία: έλιωσαν 22 γιγατόνοι πάγου σε μια μέρα!21:24ΕΟΠΥΥ: Με SMS η ενημέρωση των ασφαλισμένων για τον ΑΜΚΑ21:10Πυροσβεστική: μάχη με δεκάδες πυρκαγιές το τελευταίο 24ωρο20:57Υπόθεση Βαλυράκη - μάρτυρας στον ΑΝΤ1: Δεχόμαστε απειλές για να σιωπήσουμε (βίντεο)20:44Ηράκλειο: χειροπέδες σε… θερμόαιμο για μπαλωθιές20:31ΠΑΟΚ: οι ποδοσφαιριστές που δηλώθηκαν για τους αγώνες με την Μποέμιανς20:18Ηρακλής Κωστάρης: αποφυλακίστηκε ο δολοφόνος του Μπακογιάννη20:04Γιατί πρέπει να εμβολιαστούν τα παιδιά και ποια εμβόλια πήραν έγκριση;19:50Παρίσι: κινηματογραφική ληστεία με λεία εκατομμυρίων ευρώ19:36Μειωμένα ενοίκια: Πιστώνονται στους ιδιοκτήτες ακινήτων οι αποζημιώσεις19:21Ντούσκος για το χρυσό μετάλλιο στο Τόκιο: ούτε στα πιο τρελά μου όνειρα! (βίντεο)19:07Καύσωνας: Τα μέτρα προστασίας για τους εργαζόμενους18:52
00:02:36Θεσσαλονίκη: πήγαν να κλέψουν βρέφος από την αγκαλιά της μητέρας του22-03-2019 07:54 
00:02:12 
Νέες πληροφορίες για την έκρηξη στο Ρωσικό προξενείο22-03-2019 09:27
00:02:05 
Επέστρεψε στην Ελλάδα η Ειρήνη, μετά την αθώωση της για την μεταφορά ναρκωτικών στο Χονγκ Κονγκ20-03-2019 20:46
00:05:21 
Συγκλονιστικές μαρτυρίες στον ΑΝΤ1 για την τραγωδία στον Νέο Κόσμο20-03-2019 20:05
00:04:59 
Κύμα αντιδράσεων από τις μαρτυρίες για την Αφή του Αγίου Φωτός20-03-2019 21:48
00:05:18 
Μαρτυρία στον ΑΝΤ1 από θύμα του κυκλώματος που έσπρωχνε γυναίκες στην πορνεία20-03-2019 20:47
00:03:34 
Μάνδρα: ποινικές διώξεις σε βαθμό πλημμελήματος για την πολύνεκρη τραγωδία19-03-2019 19:55
00:02:09 
Αιχμές κατά των Ιεραρχών, αλλά και αυτοκριτική για τους χειρισμούς του, έκανε ο Αρχιεπίσκοπος Ιερώνυμος19-03-2019 20:46
00:02:30 
Ασύλληπτη τραγωδία στον Νέο Κόσμο19-03-2019 19:57
00:01:33 
Η αντίδραση των κατοίκων της Μάνδρας μετά τις διώξεις που ανακοινώθηκαν19-03-2019 19:56
00:02:37 
Έναν Γολγοθά χωρίς τέλος ανεβαίνει η Βαρβάρα Φύτρου19-03-2019 19:56
00:01:53 
Κύκλωμα αδειών παραμονής είχαν στήσει επιτήδειοι, παριστάνοντας τα ζευγάρια19-03-2019 20:44
00:00:50 
Συγκλονίζουν οι μαρτυρίες για τον θάνατο της μητέρας και του παιδιού της στον Νέο Κόσμο19-03-2019 20:51
00:01:49 
Πυρά και από τους εισαγγελείς, δέχεται ο νέος Ποινικός Κώδικας19-03-2019 20:45
00:00:46 
Δεκάδες κιλά ακατέργαστης κάνναβης εντόπισαν αστυνομικοί σε αυτοκίνητο19-03-2019 20:44
00:01:48 
Εξπέρ στην παραβίαση κλειδαριών ήταν τα μέλη της μαφίας των Γεωργιανών19-03-2019 20:44
00:02:03 
Έναν και μοναδικό μαθητή, έχει το νησάκι των Αρκιών19-03-2019 20:47
00:01:20 
Ελεύθεροι με περιοριστικούς όρους οι κατηγορούμενοι για το κύκλωμα με τα διπλώματα «μαϊμού»19-03-2019 20:15
00:01:08 
Σοκ με τον 8χρονο που βρέθηκε κλειδωμένος στην τουαλέτα του σπιτιού του19-03-2019 20:14
BlogsΔεν υπάρχει περιεχόμενο