LATEST NEWS
 
Κοινωνία /Γενικά /

Από την Ακαδημία Αθηνών

Δημοσίευση: 12 Δεκεμβρίου 2014 17:17

"Ταράζει" τα νερά το χρηστικό λεξικό της Ακαδημίας Αθηνών

Από το "μποζόνιο" και τον "κάγκουρα" μέχρι τον "μπαχαλάκια" και τις "φιλούρες". Ποιός είναι ο "πευθήν"; Σωστό είναι ο "αγγελιαφόρος" ή ο "αγγελιοφόρος";

Λεξικό της Ακαδημίας Αθηνών

Η Ακαδημία Αθηνών με το Χρηστικό Λεξικό της Νεοελληνικής Γλώσσας ήρθε να ταράξει τα λιμνάζοντα νερά της νεοελληνικής λεξικογραφίας, με μια σειρά καινοτομιών που δεν θα περίμενε κανείς από το ανώτατο πνευματικό ίδρυμα της χώρας, το οποίο ορισμένοι, κακώς λένε οι ειδικοί, το συνδέουν με τον συντηρητισμό και την οπισθοδρόμηση.

Μεγάλη αρετή του Λεξικού, σύμφωνα με τους γνωρίζοντες, είναι ότι περιγράφει και δεν ρυθμίζει την γλώσσα. Η πρακτική αυτή είναι αυτονόητη στη δυτικοευρωπαϊκή λεξικογραφική παράδοση, όχι όμως στην Ελλάδα, όπου υπάρχει μια γενικότερη ρυθμιστική τάση.

Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση δημοσιογράφου ο οποίος σε ζωντανή εκπομπή επέπληξε τον επιστημονικό συντονιστή του Λεξικού, καθηγητή Γλωσσολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών, Χριστόφορο Χαραλαμπάκη, για το πλήθος των ξένων λέξεων που υπάρχουν στο Λεξικό. Δεν κατάλαβε όμως, όπως και άλλοι επικριτές του, ότι καθοριστικός παράγοντας για την λημματοποίηση μιας λέξης είναι η χρήση της από μεγάλο μέρος των μητρικών ομιλητών.

Χριστόφορος Χαραλαμπάκης

Ο ρεπόρτερ προτάθηκε να λέγεται «πευθήν» ή «νεολόγος», τελικά επικράτησε η ξένη λέξη, όπως και το ρεπορτάζ, το οποίο στο νέο Λεξικό εμφανίζεται με τις ακόλουθες συνδυαστικές δυνατότητες: αθλητικό, αναλυτικό, αποκλειστικό, αστυνομικό, διαδικτυακό, διεθνές, δικαστικό, έκτακτο, ελεύθερο (: για οποιοδήποτε θέμα), επίκαιρο, επιτόπιο, ζωντανό, ηλεκτρονικό, οικονομικό, πλήρες, πολιτικό, πολιτιστικό, ραδιοφωνικό, τηλεοπτικό, φωτογραφικό (= φωτορεπορτάζ).

Αυτός ο εκπληκτικός λεξιλογικός πλούτος εμφανίζεται σε σχεδόν κάθε λήμμα και ας υπάρχουν κάποιοι που "θρηνούν" για την παρακμή ή ακόμα και τον θάνατο της γλώσσας μας.

Λεξικό της Ακαδημίας Αθηνών

Η εφαρμογή του κριτηρίου της «χαλαρής νόρμας» στο Χρηστικό Λεξικό της Ακαδημίας, θεωρείται απο τους γλωσσολόγους ιδιαίτερα σημαντικη,  αφού η έννοια του «ορθού» και του «λάθους» έχει σχετική αξία σε κάθε γλώσσα.

Έτσι, το «σωστό» αγγελιαφόρος εκτοπίστηκε από το «εσφαλμένο» αγγελιοφόρος, το οποίο σήμερα είναι το μόνο σωστό.

Στον προφορικό λόγο λέμε «Το θέατρο ήταν φίσκα». Ποιος θα τολμούσε σήμερα να γράψει το «ορθό» φύσκα;

Το δίλημμα «ποιό είναι σωστό, αυτό ή εκείνο;» το αντιμετωπίζει το Χρηστικό Λεξικό με εύστοχο τρόπο: «και αυτό και εκείνο», αποενοχοποιώντας έτσι τον μητρικό ομιλητή στον οποίον φορτώνονται ένα σωρό γλωσσικές ενοχές.

Ισότιμες κρίνονται αρκετές ορθογραφήσεις, όπως εταιρεία και εταιρία.

Λεξικό της Ακαδημίας Αθηνών

Πέντε χιλιάδες νεολογισμοί, οι οποίοι δεν υπάρχουν σε κανένα άλλο νεοελληνικό λεξικό, δείχνουν τη ζωντάνια και την εκφραστική ικανότητα της γλώσσας μας. Πρόκειται για λέξεις που κινούνται από την αυστηρή επιστημονική ορολογία ως τη νεανική αργκό, από το "μποζόνιο" ως τις "φιλούρες".

Μπορεί να διέρχεται η Ελλάδα κρίση σε πολλά επίπεδα, γλωσσική κρίση, πάντως, δεν περνά. Σ’ αυτή την ευχάριστη διαπίστωση καταλήγει όποιος ξεφυλλίσει απλώς το καινοτόμο και εντυπωσιακό από πολλές απόψεις αυτό Λεξικό.

Λεξικό της Ακαδημίας Αθηνών

Λεξικό της Ακαδημίας Αθηνών

Σημαντικότερες ειδήσεις στη κατηγορίαΑττική: Σχολεία κλειστά και τηλεκπαίδευση την ΠαρασκευήΣήμερα 17:45 | Ειδήσεις

Η αόοφαση των Δημάρχων και του Περιφερειάρχη Ατττικής για τα σχολεία.

Τηλεκπαίδευση: καταγγελίες για απειλές κατά εκπαιδευτικώνΣήμερα 13:01 | Ειδήσεις

Τι αναφέρει το Υπ. Παιδείας ως προς τα ποσοστά τηλεκπαίδευσης και τις ψηφιακές τάξεις. Καταγγελίες απο την ΔΟΕ και τον Νίκο Φίλη του ΣΥΡΙΖΑ,

"Ελπίδα" - Αττική Οδός: Οι ευθύνες σε Τροχαία και Πολιτική ΠροστασίαΣήμερα 20:30 | Ειδήσεις

Σύμφωνα με νέα ανακοίνωση της "Αττικές Διαδρομές", η ευθύνη για τον εγκλωβισμό χιλιάδων ανθρώπων είναι της Τροχαίας και της Πολιτικής Προστασίας.

Βιασμός ανήλικης - Ιερέας στον ΑΝΤ1: αδίκως διασύρομαι, δεν την “πείραξα” (βίντεο)Σήμερα 11:56 | Ειδήσεις

Καρδιακό επεισόδιο αντιμετώπισε ο επίσης ιερέας πατέρας του 37χρονου. Τι δηλώνει ο κατηγορούμενος στην εκπομπή “Το Πρωινό”. Η απάντηση στην καταγγελία για σεξ με την μπέιμπι σίτερ των παιδιών του.

Pοή στη κατηγορία: Ειδήσεις
Αττική Οδός: Απάντηση και διάψευση από την Πολιτική Προστασία23:08Ολυμπιακός: ήττα από τον Ερυθρό Αστέρα 22:55“Ελπίδα” – Λεωφορεία: Οι νυχτερινές γραμμές και τα δρομολόγια της Παρασκευής 22:41Τηλεκπαίδευση: καταγγελίες για απειλές κατά εκπαιδευτικών22:28“Ελπίδα” - Κέρκυρα: Viral η παγωμένη πισίνα που έγινε... τραπεζαρία! 22:15Μεταναστευτικό - Μητσοτάκης: Απαράδεκτη η εργαλειοποίηση απεγνωσμένων ανθρώπων22:02Κορονοϊός - Παπαευαγγέλου: Η Όμικρον δεν είναι ένα κοινό κρυολόγημα21:49Σιελόρροια στα παιδιά: σύγχρονη αντιμετώπιση21:36Πρόταση μομφής – Ανδρουλάκης: υπερψηφίζουμε, αλλά δεν θέλουμε εκλογές21:22Πέδρο Μαρτίνς - Ολυμπιακός: "Ερυθρόλευκος" για ακόμη δύο χρόνια21:09Τουρκία: νεκροί από χιονοστιβάδα20:56"Ελπίδα" - Αττική Οδός: Οι ευθύνες σε Τροχαία και Πολιτική Προστασία20:43Παγκράτι - Διαρροή αερίου: Έληξε ο συναγερμός (βίντεο)20:29Αλέξιος Ράπανος: Ποιος είναι ο νέος Αρχηγός της Πυροσβεστικής20:15Κορονοϊός – Αντιικά χάπια: Ξεκινά η διάθεσή τους20:02Λέκκας για κλιματική αλλαγή: δεν υπάρχουν αξιόπιστα επιχειρησιακά σχέδια για τα προβλήματα που προκαλεί19:49Πέθανε ο Παντελής Παντελιάδης19:35Κορονοϊός - ΕΜΑ: Έγκριση για το χάπι της Pfizer19:21“Η Φάρμα”: η Σάσα και η επιλογή του 2ου Μονομάχου (εικόνες)19:07Κορονοϊός: Θετικός ο Μάριος Θεμιστοκλέους 18:53
00:02:36Θεσσαλονίκη: πήγαν να κλέψουν βρέφος από την αγκαλιά της μητέρας του22-03-2019 07:54 
00:02:12 
Νέες πληροφορίες για την έκρηξη στο Ρωσικό προξενείο22-03-2019 09:27
00:02:05 
Επέστρεψε στην Ελλάδα η Ειρήνη, μετά την αθώωση της για την μεταφορά ναρκωτικών στο Χονγκ Κονγκ20-03-2019 20:46
00:05:21 
Συγκλονιστικές μαρτυρίες στον ΑΝΤ1 για την τραγωδία στον Νέο Κόσμο20-03-2019 20:05
00:04:59 
Κύμα αντιδράσεων από τις μαρτυρίες για την Αφή του Αγίου Φωτός20-03-2019 21:48
00:05:18 
Μαρτυρία στον ΑΝΤ1 από θύμα του κυκλώματος που έσπρωχνε γυναίκες στην πορνεία20-03-2019 20:47
00:03:34 
Μάνδρα: ποινικές διώξεις σε βαθμό πλημμελήματος για την πολύνεκρη τραγωδία19-03-2019 19:55
00:02:09 
Αιχμές κατά των Ιεραρχών, αλλά και αυτοκριτική για τους χειρισμούς του, έκανε ο Αρχιεπίσκοπος Ιερώνυμος19-03-2019 20:46
00:02:30 
Ασύλληπτη τραγωδία στον Νέο Κόσμο19-03-2019 19:57
00:01:33 
Η αντίδραση των κατοίκων της Μάνδρας μετά τις διώξεις που ανακοινώθηκαν19-03-2019 19:56
00:02:37 
Έναν Γολγοθά χωρίς τέλος ανεβαίνει η Βαρβάρα Φύτρου19-03-2019 19:56
00:01:53 
Κύκλωμα αδειών παραμονής είχαν στήσει επιτήδειοι, παριστάνοντας τα ζευγάρια19-03-2019 20:44
00:00:50 
Συγκλονίζουν οι μαρτυρίες για τον θάνατο της μητέρας και του παιδιού της στον Νέο Κόσμο19-03-2019 20:51
00:01:49 
Πυρά και από τους εισαγγελείς, δέχεται ο νέος Ποινικός Κώδικας19-03-2019 20:45
00:00:46 
Δεκάδες κιλά ακατέργαστης κάνναβης εντόπισαν αστυνομικοί σε αυτοκίνητο19-03-2019 20:44
00:01:48 
Εξπέρ στην παραβίαση κλειδαριών ήταν τα μέλη της μαφίας των Γεωργιανών19-03-2019 20:44
00:02:03 
Έναν και μοναδικό μαθητή, έχει το νησάκι των Αρκιών19-03-2019 20:47
00:01:20 
Ελεύθεροι με περιοριστικούς όρους οι κατηγορούμενοι για το κύκλωμα με τα διπλώματα «μαϊμού»19-03-2019 20:15
00:01:08 
Σοκ με τον 8χρονο που βρέθηκε κλειδωμένος στην τουαλέτα του σπιτιού του19-03-2019 20:14
BlogsΔεν υπάρχει περιεχόμενο