Ελλάδα - Βουλγαρία: Στον “αέρα” η συμφωνία νερού
Του Τάσου Τέλλογλου
Σε 40 μέρες λήγει η Ελληνοβουλγαρική Συμφωνία του 1964, με την οποία προβλεπόταν ότι η Βουλγαρία θα επέτρεπε στη χώρα μας να παίρνει από τα νερά του ποταμού Άρδα 186 εκατομμύρια κυβικά μέτρα νερό ετησίως, από τον Μάιο ως τον Σεπτέμβριο, για την άρδευση της τεράστιας πεδιάδας 220.000 στρεμμάτων η οποία βρίσκεται ανάμεσα στην Βουλγαρική και την Τουρκική μεθόριο, βόρεια της Ορεστιάδας. Οι διαπραγματεύσεις έχουν “σκαλώσει”, καθώς οι Βούλγαροι βάζουν σκληρούς όρους και οι αγρότες ανησυχούν για το πώς και τι θα μπορέσουν να καλλιεργήσουν φέτος.
Όταν το ανθρώπινο βλέμμα σηκωθεί αρκετές εκατοντάδες μέτρα πάνω από την επιφάνεια του ποταμού Άρδα προς την Αδριανούπολη, αντικρίζει κανείς το τεράστιο υδάτινο σταυροδρόμι του με τον Έβρο, αυτή την αρτηρία ζωής της Θράκης. Στα 220.000 στρέμματα της περιοχής, έναν από τους μεγαλύτερους ελληνικούς κάμπους, καλλιεργούνται τα πάντα: βαμβάκι και σιτηρά, ρύζι και ηλίανθος. Αλλά το εφετινό καλοκαίρι είναι διαφορετικό.
Επί 60 χρόνια η Βουλγαρία είχε αναλάβει να αφήνει το νερό του ποταμού Άρδα να βρέχει τα χωράφια των Ελλήνων αγροτών στον βορειοανατολικό Έβρο, αλλά και νοτιότερα, στις όχθες του ποταμού, όπου 50.000 αγρότες εξαρτώνται από το νερό αυτό. Η συμφωνία λήγει στις αρχές Ιουλίου.
Η συμφωνία υπογράφτηκε το 1964 και η Βουλγαρία, με αυτήν αναγνώριζε πολεμικές επανορθώσεις στην Ελλάδα, ισοσκελίζοντας ένα μέρος των οφειλών της με νερό για άρδευση. Οι Βούλγαροι χρησιμοποιούσαν το νερό όχι για άρδευση, αλλά για να παράγουν ρεύμα, 10 χιλιόμετρα βόρεια των συνόρων, στο Ιβαιλοβγκραντ. Μετά άνοιγαν το φράγμα, και άφηναν το νερό να έρχεται σε μας. Λίγο μετά τα σύνορα, την ίδια χρόνια, το 1964, το ελληνικό κράτος κατασκεύασε ένα δικό του φράγμα για να συγκρατεί το νερό.
Ο Γιώργος Δερνεκτσής, αγρότης, και ένας από τους ανθρώπους που διευθύνουν στην ελληνική πλευρά των συνόρων, το σύστημα της άρδευσης, δήλωσε: «Εμείς θέλουμε κάθε μέρα νερό, δεν μπορούμε να κρατήσουμε νερό πάνω από 1μιση μέρα… Αυτό το νερό πάει μέχρι τη θάλασσα. Δηλαδή από εδώ χύνεται στον Έβρο ποταμό, την Αδριανούπολη, και μετά χύνεται στη θάλασσα και συγχρόνως ποτίζει τον υδροφόρο ορίζοντα… Το πρόβλημα θα είναι σε ολόκληρο τον Έβρο».
Καθώς οι Βούλγαροι γνωρίζουν ότι “καιγόμαστε”, δεν βιάζονται να κλείσουν τη συμφωνία και, είτε θέλουν να τους πληρώσουμε ένα μέρος του νερού, είτε να μας δώσουν λιγότερο. «Εμείς από το 2015 λέγαμε στους Βούλγαρους ότι λήγει η συμφωνία το 2024, για να ξέρουμε τι θα γίνει», είπε ο κ. Δερνεκτσής.
Στα τέλη του Γενάρη έγινε στη Σόφια η διαπραγμάτευση ανάμεσα στα Υπουργεία Περιβάλλοντος των δύο χωρών, αλλά χωρίς αποτέλεσμα. Ο μηχανολόγος Ορέστης Βουρνέλης, ο οποίος, εκ μέρους Τοπικού Οργανισμού Εγγείων Βελτιώσεων Ορεστιάδας, παραλαμβάνει με ένα σύνθετο αρδευτικό σύστημα το νερό από τον Άρδα και το μοιράζει στα χωράφια, και ο οποίος ήταν παρών στη διαπραγμάτευση, σχολίασε: «Η περιοχή από τη δεκαετία του 70 είναι κατ’ εξοχήν αγροτική. Αυτό ισχύει κατά μήκος όλου του Έβρου, με εξαίρεση την Αλεξανδρούπολη… Αυτό θα αλλάξει άρδην. Θα υπάρξει μεταναστευτικό κύμα. Αν χάσεις το 70% της παραγωγής σου, χάνεις και το 70% των εισοδημάτων σου, και η περιοχή καθίσταται μη βιώσιμη».
Ο αγρότης και γεωπόνος της περιοχής Δημήτρης Δρακούδης άρχισε να ανησυχεί τελευταία για την εξέλιξη της υπόθεσης για το νερό. Καλοκαίρι έρχεται, και πρέπει να αποφασίσει πόσα ποτίσματα θα κάνει. «Μέχρι τώρα δεν είχαμε πρόβλημα. Αλλά μετά τις 9 Ιουλίου δεν ξέρουμε τι θα γίνει. Οι κυβερνήσείς είχαν ενημερωθεί από τους αγροτικούς συλλόγους, αλλά δυστυχώς το άφησαν για την τελευταία στιγμή», τόνισε.
Στις 9 Ιουνίου ψηφίζουν και οι Βούλγαροι, για μία ακόμα φορά. Μετά, μέσα στο καλοκαίρι, πρέπει να βρεθεί μια λύση. Αλλά δεν θα είναι απλή, και η άλλη πλευρά θα ζητήσει περισσότερα απ’ ό,τι το 1964.
Ευρωεκλογές - Δημοσκόπηση ΑΝΤ1: Η πρωτιά της ΝΔ, ο ΣΥΡΙΖΑ, η 4η θέση κι η αδιευκρίνιστη ψήφος
Λιόσια - Καμένο πτώμα: “Μεταθανάτιες οι κακώσεις στη σορό”, βλέπει η ιατροδικαστική
