LATEST NEWS
 
Ειδήσεις /ΠολιτισμόςΔημοσίευση: 25 Μαρτίου 2023 12:25

Γιατί τρώμε μπακαλιάρο την 25η Μαρτίου

Γιατί σταματάμε την νηστεία της Σαρακοστής και τρώμε μπακαλιάρο την 25η Μαρτίου, ανήμερα της εορτής του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου και της επετείου της Εθνικής Παλιγγενεσίας.

Μπακαλιάρος σκορδαλιά

Ο μπακαλιάρος -και δη με σκορδαλιά- είναι το παραδοσιακό έδεσμα στα ελληνικά τραπέζια μετά από την παρέλαση της 25ης Μαρτίου.

Μέσα στην περίοδο της Τεσσαρακοστής η νηστεία καταλύεται, διαφοροποιείται δηλαδή, τρεις φορές, δίνοντας μια ευκαιρία στους πιστούς για «ενδυνάμωση».

Η πρώτη από αυτές τις εξαιρέσεις είναι ανήμερα της εορτής του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου, όπως έχει καθιερωθεί η 25η Μαρτίου.

Πρόκειται για μια χαρμόσυνη εορτή μέσα στην περίοδο του πένθους της Σαρακοστής και επειδή είναι θεομητορική εορτή, αφιερωμένη στην Παναγία και ως εκ τούτου ιδιαίτερα σημαντική, καταλύονται το ψάρι, το έλαιο και ο οίνος.

Ο μπακαλιάρος έφτασε στο ελληνικό τραπέζι περί τον 15ο αιώνα και καθιερώθηκε άμεσα ως το εθνικό φαγητό της 25ης Μαρτίου, καθώς με εξαίρεση τα νησιά μας, το φρέσκο ψάρι αποτελούσε πολυτέλεια για τους φτωχούς κατοίκους της ηπειρωτικής Ελλάδας.

Έτσι, ο παστός μπακαλιάρος, που δεν χρειαζόταν ιδιαίτερη συντήρηση, αποτέλεσε την εύκολη και φθηνή συνάμα λύση, έθιμο που κρατά μέχρι τις μέρες μας.

Στα Επτάνησα τη σκορδαλιά τη λένε και αλιάδα (αλλά και αγιάδα, με βάση την τοπική προφορά) που είναι δάνειο από τα βενετικά (agliata στα σημερινά ιταλικά). Φαίνεται ότι από τον συμφυρμό των λέξεων «σκόρδο» και «αλιάδα» προέκυψε ο τύπος σκορδαλιάδα και από εκεί, με απλολογία, ο σημερινός «σκορδαλιά».

Αυτή τουλάχιστον την ετυμολογία δίνουν τόσο το ΛΚΝ όσο και το Ετυμολογικό του Μπαμπινιώτη.

Μπακαλιάρος - σκορδαλιά

Κάτι σαν σκορδαλιά έφτιαχναν και οι αρχαίοι, βέβαια, και μια από τις λέξεις που είχαν ήταν «μυττωτός». Πάλι στους Αχαρνείς, στην αρχή του έργου, ο Δικαιόπολις έχει μαζί του μια σακούλα σκόρδα που του την αρπάζουν οι Θράκες μισθοφόροι, οι Οδόμαντες, κι εκείνος ολοφύρεται για τη σκορδαλιά που θα έφτιαχνε (Ο?μοι τάλας, μυττωτ?ν ?σον ?πώλεσα)

Όταν θέλουμε να πούμε ότι από κάτι απουσιάζει το πιο απαραίτητο, το ειδοποιό συστατικό του, λέμε ότι μοιάζει με «σκορδαλιά χωρίς σκόρδο»

Το σκόρδο είναι το Allium sativum, κρόμμυον το σκόροδον και, παρόλο που είναι ιθαγενές της Κεντρικής Ασίας, βρίσκεται στα μέρη μας από πολύ παλιά, αφού, όπως αναφέρει ο Ηρόδοτος, οι εργάτες που έχτισαν την Πυραμίδα του Χέοπα είχαν στο σιτηρέσιό τους κρεμμύδια, σκόρδα και ραπανάκια.

Μπακαλιάρος - σκορδαλιά

Όμως και στην αρχαία Ελλάδα ήταν πολύ διαδεδομένο το σκόρδο, όπως φαίνεται από την παρουσία του στις κωμωδίες του Αριστοφάνη –τα μεγαρίτικα σκόρδα ήταν ονομαστά για το μεγάλο μέγεθός τους και στους Αχαρνείς, που είναι γραμμένοι μέσα στον Πελοποννησιακό πόλεμο, ο Μεγαρίτης παραπονιέται στον Δικαιόπολη ότι οι Αθηναίοι στις επιδρομές τους τα ξερίζωναν.

Στα αρχαία λεγόταν σκόροδον, αλλά ήδη από την κλασική εποχή εμφανίζεται και ο τύπος σκόρδον, που τελικά επικράτησε.

Το σκόρδο ήταν και είναι το προσφάι των φτωχών, ακόμα περισσότερο στην αρχαιότητα, που το διαιτολόγιο ήταν πολύ φτωχότερο από σήμερα. Ήταν ακόμα βασικό στοιχείο στο σιτηρέσιο των στρατιωτών, γι’ αυτό και οι αρχαίοι είχαν την παροιμιώδη φράση «μη σκόρδου (φάγω)» δηλαδή να μη μπλέξω σε περιπέτειες.

Ειδήσεις σήμερα:

Ισημερινός: Δολοφονήθηκε η νεότερη Δήμαρχος της χώρας (εικόνες)

25η Μαρτίου - Περιφέρεια Αττικής: Drones σχημάτισαν σύμβολα του 1821 στον ουρανό (βίντεο)

ΗΠΑ: Πούμα σκότωσε 21χρονο

Pοή στη κατηγορία: Ειδήσεις
Eurovision 2025 - Β’ Ημιτελικός: Στον μεγάλο τελικό η Ελλάδα 00:23Εσπανιόλ - Μπαρτσελόνα: Αυτοκίνητο έπεσε στο πλήθος φιλάθλων (βίντεο)23:59Τουρκία: Ο ΥΠΕΞ Φιντάν συναντήθηκε με τη ρωσική αντιπροσωπεία στην Κωνσταντινούπολη23:45Eurovision 2025 - Κλαυδία: Πώς σχολίασε το κοινό την εμφάνιση της Ελλάδας στον Β' Ημιτελικό;23:29Eurovision 2025: Η εντυπωσιακή εμφάνιση της Κλαυδίας και η “Αστερομάτα” που... μάγεψε!23:15Βρετανία: Kατηγορίες σε 21χρονο Ουκρανό για την φωτιά στο σπίτι του Στάρμερ23:01ΑΕΚ - Ολυμπιακός: Στους τελικούς οι ερυθρόλευκοι, με... ενδιάμεση στάση το Άμπου Ντάμπι22:46Τραμπ: Πιθανότατα θα επιστρέψω αύριο στις ΗΠΑ22:32Μωρό - Άλιμος: Ο αστυνομικός που το πήρε αγκαλιά μιλά στον ΑΝΤ122:17Σημεία για rapid test δωρεάν την Παρασκευή22:03Πέτρου Ράλλη: Οι πρώτες εικόνες με το φορτηγό που έπεσε από τη γέφυρα (βίντεο)21:48Ο Θοδωρής Κυριακού στο δείπνο του Εμίρη του Κατάρ προς τιμήν του Ντόναλντ Τραμπ 21:34Ρωσία - Ουκρανία: Την Παρασκευή οι ειρηνευτικές συνομιλίες21:18Θεσσαλονίκη: Δάσκαλος έστελνε ερωτικά μηνύματα σε ανήλικη!21:04Τέμπη: Συγκίνηση στην απονομή του πτυχίου της Θώμης Πλακιά (βίντεο)20:48ΔΥΠΑ – Παιδικές κατασκηνώσεις: Πότε ξεκινούν οι αιτήσεις για τα 70000 vouchers20:33Φορτηγό έπεσε από τη γέφυρα στην Πέτρου Ράλλη στη Θηβών20:18Τι καιρό θα κάνει την Παρασκευή20:04Θεσσαλονίκη: Καταδίκη γυναίκας που τραυμάτισε το σκυλί του συζύγου της19:49Πάτρα: 15χρονος έσβηνε τσιγάρα σε ανήλικη19:35
Δεν υπάρχει καταχώρηση
BlogsΔεν υπάρχει περιεχόμενο