LATEST NEWS
 
Ειδήσεις /ΟικονομίαΔημοσίευση: 31 Ιανουαρίου 2023 20:47 | Ανανέωση: 31 Ιανουαρίου 2023 20:56

ΙΝΕ/ΓΣΕΕ - Φορολογία: Η μεσαία τάξη “πλήρωσε” την κρίση

Μελέτη του Ινστιτούτου Εργασίας της ΓΣΕΕ εξετάζει τη μεταβολή του φορολογικού βάρους των νοικοκυριών το διάστημα 2008-2019

ΑΑΔΕ - Εφοριακοί

Ποιος πληρώνει τους φόρους στην Ελλάδα; Το ερώτημα αυτό αποτελεί ένα από τα πιο πολυσυζητημένα θέματα οικονομικής πολιτικής ειδικά κατά την περίοδο της οικονομικής κρίσης που βιώνει η χώρα από το 2009. Την περίοδο αυτή η φορολογική επιβάρυνση αυξήθηκε σε όλα τα εισοδηματικά στρώματα, καθώς σημαντικές αυξήσεις των φορολογικών συντελεστών συμβάδισαν με μειώσεις των εισοδημάτων. Στην διάρκεια της κρίσης ο κύριος χαμένος ήταν η μεσαία τάξη ενώ τα φτωχά νοικοκυριά περιέκοψαν δραματικά τις δαπάνες τους στερώντας έμμεσους φόρους από το κράτος.

Σ' αυτό το συμπέρασμα καταλήγει, όπως αναφέρει το protothema.gr, η μελέτη «Η άνιση κατανομή του φορολογικού βάρους στα νοικοκυριά στην Ελλάδα», που παρουσίασε σήμερα το Ινστιτούτο Εργασίας της ΓΣΕΕ.

Η μελέτη εκπονήθηκε από την Καθηγήτρια του Τμήματος Οικονομικών Επιστημών του ΕΚΠΑ κ. Γεωργία Καπλάνογλου και εξετάζει τη μεταβολή του φορολογικού βάρους των νοικοκυριών από το 2008 μέχρι το 2019, εστιάζοντας στον φόρο εισοδήματος φυσικών προσώπων και στους έμμεσους φόρους.

Σύμφωνα με τα ευρήματα της μελέτης συνδυαστικά οι δύο αυτές κατηγορίες αποφέρουν πάνω από το 75% των συνολικών φορολογικών εσόδων του κράτουs και αποτελούσαν τη βασικότερη πηγή φορολογικών εσόδων σε όλη τη διάρκεια της σύγχρονης ιστορίας της Ελλάδας.

γκισε - τραπεζα


Αυτό σημαίνει ότι κατά μέσο όρο στις χώρες της ΕΕ, σε καθένα ευρώ που συλλέγεται από άμεσους φόρους αντιστοιχεί 1 ευρώ από έμμεσους φόρους, ενώ στην Ελλάδα σε κάθε ευρώ άμεσων φόρων αντιστοιχεί 1,8 ευρώ έμμεσων φόρων. Συμπερασματικά, με ελάχιστες εξαιρέσεις οι συντελεστές όλων των έμμεσων φόρων, είτε πρόκειται για τον ΦΠΑ είτε για Ειδικούς Φόρους Κατανάλωσης, αυξήθηκαν σημαντικά κατά τη δεκαετία των μνημονίων. Αυτό εξηγεί και την κατακόρυφη αύξηση του μεριδίου του ΑΕΠ που καταλαμβάνουν τα έσοδα από την έμμεση φορολογία στο ίδιο χρονικό διάστημα.

Παράλληλα επισημαίνεται ότι η φοροδιαφυγή εμποδίζει τον εξορθολογισμό του συστήματος. Ειδικότερά, στην Ελλάδα, παρόλο που η φορολογική κλίμακα έχει όντως σχεδιαστεί με προοδευτικό τρόπο, στην πράξη η προοδευτικότητά της υπονομεύεται από το γεγονός ότι δεν υπάγονται σε αυτήν όλα τα εισοδήματα, επειδή είτε αυτά δεν δηλώνονται στις φορολογικές αρχές είτε ο ίδιος ο νόμος προβλέπει τη φορολόγησή τους σε ξεχωριστή κλίμακα (π.χ. τα ενοίκια) ή με ενιαίο αυτοτελή συντελεστή (π.χ. τα μερίσματα). Αν εντοπίζονταν τα πραγματικά εισοδήματα και υπήρχε συνεκτικός ορισμός του εισοδήματος, θα μπορούσε να εξορθολογιστεί και η δομή του συστήματος με πολύ πιο σταδιακά ανερχόμενους οριακούς φορολογικούς συντελεστές.

Το επόμενο ερώτημα που προκύπτει είναι πώς κατανέμεται αυτό το φορολογικό βάρος στα νοικοκυριά τόσο πριν την κρίση όσο και κατά τη διάρκειά της. Δηλαδή ποιοι πλήρωσαν ένα μεγάλο τμήμα των πολιτικών λιτότητας που εφαρμόστηκαν για να επιτευχθεί ο στόχος της δημοσιονομικής προσαρμογής;

Όπως αναφέρεται στη μελέτη στην περίπτωση των έμμεσων φόρων, οι εκτεταμένες και αλλεπάλληλες αυξήσεις των σχετικών συντελεστών, τόσο του ΦΠΑ όσο και των Ειδικών Φόρων Κατανάλωσης εκτόξευσαν τη φορολογική επιβάρυνση από 11,4% της καταναλωτικής δαπάνης των νοικοκυριών το 2008, σε 15,7% το 2019. Στη συντριπτική τους πλειονότητα οι αυξήσεις αυτές πραγματοποιήθηκαν την περίοδο 2010-2014, στο πλαίσιο των δύο πρώτων μνημονίων. Την περίοδο 2014-2019, οι φορολογικοί συντελεστές εξακολούθησαν να μεταβάλλονται, αλλά κατά πολύ μικρότερο βαθμό και όχι προς ενιαία κατεύθυνση. Συνολικά από το 2008 έως το 2019, η αντίστροφη προοδευτικότητα των έμμεσων φόρων ενισχύθηκε, λιγότερο όμως από όσο θα αναμέναμε. Η δραματική συρρίκνωση των οικογενειακών προϋπολογισμών και η συνακόλουθη αναδιάρθρωση των οικογενειακών δαπανών εξηγούν αυτήν την εξέλιξη.

Τράπεζα - Γκισέ - λεφτά

Από τη μια πλευρά, μεγάλα μερίδια των δαπανών αυτών απορροφώνται πλέον από δαπάνες σε απολύτως αναγκαία αγαθά και υπηρεσίες, όπως τα τρόφιμα και η στέγαση, των οποίων οι φόροι είναι καθαρά αντίστροφα προοδευτικοί. Παράλληλα, η συμβολή στα διανεμητικά χαρακτηριστικά της έμμεσης φορολογίας ορισμένων προοδευτικών φόρων μειώθηκε επειδή η οικονομική κρίση προκάλεσε μεγάλη μείωση στην κατανάλωση των αγαθών στα οποία οι φόροι αυτοί επιβάλλονται. Τέτοια είναι η περίπτωση των φόρων στην ένδυση και την υπόδηση, όπως και στα αγαθά οικιακής χρήσης (διαρκή ή μη).

Από την άλλη πλευρά, τα στοιχεία δείχνουν ότι τα φτωχά νοικοκυριά μείωσαν αισθητά τις δαπάνες τους και για απαραίτητα αγαθά, όπως τα φάρμακα ή το πετρέλαιο θέρμανσης, αφήνοντας βασικές ανάγκες τους ακάλυπτες. Με δεδομένο ότι οι φόροι στα συγκεκριμένα αγαθά ήταν πριν την κρίση οι πιο έντονα αντίστροφα προοδευτικοί φόροι, αντιλαμβανόμαστε ότι η έμμεση φορολογία εμφανίζεται μέσα στην κρίση λιγότερο αντίστροφα προοδευτική, εν μέρει επειδή πολλά φτωχά νοικοκυριά στερούνται βασικών αγαθών και επομένως δεν πληρώνουν τους αντίστοιχους φόρους.

Πρέπει επίσης να επισημανθεί ότι η συρρίκνωση της καταναλωτικής δαπάνης των νοικοκυριών κατά 1/4 περίπου, κατά μέσο όρο, δεν ήταν ενιαία για όλα τα νοικοκυριά.

Ο κύριος χαμένος της οικονομικής κρίσης ήταν η μεσαία τάξη, καθώς το μερίδιό της στη δραματικά συρρικνούμενη συνολική κατανάλωση μειώθηκε. Την περίοδο 2008-2014, ενώ η κατανάλωση μειώθηκε για τα νοικοκυριά σε όλο το μήκος της κατανομής, η μεσαία τάξη έχασε και σε σχετικούς όρους, καθώς μερίδιο της κατανάλωσής της μετακινήθηκε στο πλουσιότερο 10%. Η περίοδος 2014-2019 αντέστρεψε τις τάσεις της προηγούμενης περιόδου, καθώς σηματοδότησε μια οριακή ανάκαμψη της συνολικής καταναλωτικής δαπάνης των νοικοκυριών αλλά και μια μεταβολή στην κατανομή της προς όφελος τόσο των φτωχότερων ομάδων όσο και της μεσαίας τάξης.

Αυτή η αλλαγή τάσης δεν αρκεί για να ανατρέψει τις εξελίξεις της περιόδου 2008-2014, οι οποίες κυριαρχούν στο σύνολο της περιόδου.

Ειδήσεις σήμερα:

F-4 – Μάριος Μιχαήλ Τουρούτσικας: Συγκλονίζει ο πατέρας του μιλώντας στον ΑΝΤ1 (βίντεο)

Δίκη για το Μάτι - Μάρτυρας: Μου έδωσαν λάθος σορό και προσπάθησαν ανταλλαγή με εκταφή

Χανιά - Γηροκομείο: Καταγγελίες για αλλοίωση στοιχείων της υπόθεσης

Σημαντικότερες ειδήσεις στη κατηγορίαΜητσοτάκης: Χωρίς τον φράχτη θα μπαίνει ο καθένας - Ο Τσίπρας δεν θα συνεχίσει την επέκτασηΣήμερα 13:23 | Ειδήσεις

"Η τραγωδία με κάνει ακόμα πιο αποφασισμένο να συγκρουστώ με αυτό το οποίο αποκαλούμε βαθύ κράτος" ανέφερε ο πρωθυπουργός για το σιδηροδρομικό δυστύχημα στα Τέμπη.

Κως: ηλικιωμένος έστελνε ερωτικά μηνύματα σε ανήλικεςΣήμερα 12:16 | Ειδήσεις

Οι αστυνομικοί πέρασαν χειροπέδες στον ηλικιωμένο, μετά από τις καταγγελίες των κοριτσιών.

Τέμπη: Eικονοστάσι στο σημείο του σιδηροδρομικού δυστυχήματος (εικόνες)Σήμερα 11:42 | Ειδήσεις

Στον τόπο της τραγωδίας σπεύδουν συμπολίτες και ανάβουν ένα κεράκι για τα θύματα του δυστυχήματος. Το πρωί του Σαββάτου τελέστηκε μνημόσυνο στη μνήμη των θυμάτων.

Θεσσαλονίκη: 12χρονος καταγγέλλει βιασμό από 15χρονο με... θεατή έναν 11χρονοΣήμερα 12:14 | Ειδήσεις

Φρίκη στη συμπρωτεύουσα με τη νέα υπόθεση φερόμενου βιασμού 12χρονου από 15χρονο. 

Pοή στη κατηγορία: Ειδήσεις
Σεισμός στην Τουρκία16:37Πανιώνιος - “Τρομάρας”: Πέθανε ο Γιάννης Φραγκούλης 16:23Κουγιουμτσίδης: Καλύτερος αθλητής του κόσμου για τον Μάρτιο16:10“ΑΠίΘανοι φοιτητές καινοτομούν”: Εντυπωσιακά αποτελέσματα από τον φοιτητικό διαγωνισμό (εικόνες)15:56Πρωταπριλιά: Τα ψέματα που άφησαν εποχή!15:43Candida Auris: ο μύκητας που "θερίζει" στις ΗΠΑ βρέθηκε και σε ελληνικά νοσοκομεία15:29Ο ρεαλισμός ως εξηγητικό εργαλείο των συγκρούσεων στην περίπτωση της Ρωσίας15:16Προσποιούνταν ότι έμεναν από βενζίνη και “ξάφριζαν” οδηγούς που τους βοηθούσαν15:02Σύλληψη 17χρονων κλεφτών για απόπειρα ένοπλης ληστείας14:49“Παγιδευμένοι” - Νέα επεισόδια: η αλήθεια για την δολοφονία του Άγγελου (εικόνες)14:35Μαρκόπουλο: Πυροβόλησαν οδηγό σε ενέδρα στην μέση του δρόμου14:22Ληστεία στα Εξάρχεια: Σύλληψη φυγόποινου για το “χτύπημα” σε πρατηριούχο14:09Τσίπρας: θα υψώσουμε φράχτη στην αδικία13:55Μητσοτάκης: Χωρίς τον φράχτη θα μπαίνει ο καθένας - Ο Τσίπρας δεν θα συνεχίσει την επέκταση13:42Φράχτης στον Έβρο: η επέκταση άναψε “φωτιές” στον τουρκικό Τύπο (εικόνες)13:28Πάπας Φραγκίσκος: Είμαι ακόμα ζωντανός13:15ΗΠΑ - Ανεμοστρόβιλος: Αυξάνεται ο αριθμός των νεκρών13:01Θεσσαλονίκη: 12χρονος καταγγέλλει βιασμό από 15χρονο με... θεατή έναν 11χρονο12:48Τέμπη: Eικονοστάσι στο σημείο του σιδηροδρομικού δυστυχήματος (εικόνες)12:34Κως: ηλικιωμένος έστελνε ερωτικά μηνύματα σε ανήλικες12:20
Δεν υπάρχει καταχώρηση
BlogsΔεν υπάρχει περιεχόμενο