Ρομποτική Χειρουργική: οι εφαρμογές της στη Γενική Χειρουργική

Τι είναι Ρομποτική Χειρουργική;

Η ρομποτική χειρουργική είναι η πιο εξελιγμένη μορφή ελάχιστα επεμβατικής χειρουργικής (Minimally invasive Surgery). Αποτελεί ένα πιο σύγχρονο είδος λαπαροσκοπικής επέμβασης. Από τις ίδιες οπές, δηλαδή τομές στο δέρμα, που βάζουμε τα τροκάρ (λαπαροσκοπικές κάνουλες από όπου περνάμε τα εργαλεία στο εσωτερικό του σώματος)  εισάγουμε τα ρομποτικά εργαλεία τα οποία συνδέονται με τους βραχίονες του Ρομποτικού Συστήματος. 

Το ρομποτικό χειρουργικό σύστημα  επιτρέπει στους Χειρουργούς να εκτελούν πολύπλοκες χειρουργικές επεμβάσεις μέσω μικροσκοπικών τομών χρησιμοποιώντας την ρομποτική τεχνολογία. Τα χειρουργικά ρομπότ εκτελούν κινήσεις οι οποίες είναι πλήρως ελεγχόμενες και κατευθυνόμενες από τον Χειρουργό που κάθεται στην κονσόλα του Ρομπότ - υπολογιστή. Οι κινήσεις του χειρουργού «φιλτράρονται» από το Ρομποτικό Σύστημα και αποδίδονται στους ιστούς του ασθενούς με μέγιστη ακρίβεια και λεπτομέρεια.

Αυτό παρέχει στους χειρουργούς μεγαλύτερη ακρίβεια, ευελιξία και έλεγχο στις κινήσεις τους.

Η ρομποτική χειρουργική λοιπόν, είναι ένα προηγμένο είδος ελάχιστα επεμβατικής χειρουργικής όπου ο χειρουργός βρίσκεται μπροστά σε μία κονσόλα, η οποία απεικονίζει το χειρουργικό πεδίο σε μεγέθυνση και σε τρισδιάστατη μορφή.

 Τα «χέρια» του ρομπότ έχουν υψηλό βαθμό επιδεξιότητας, επιτρέποντας στους χειρουργούς να λειτουργούν σε πολύ στενούς χώρους στο σώμα, που διαφορετικά θα ήταν προσβάσιμοι μόνο μέσω ανοικτής χειρουργικής επέμβασης.

Κατά τη διεξαγωγή ρομποτικής χειρουργικής επέμβασης χρησιμοποιώντας το Ρομποτικό Χειρουργικό Σύστημα Da Vinci (το πιο ευρέως χρησιμοποιούμενο σύστημα παγκοσμίως και το μόνο που υπάρχει σε χρήση στην Ελλάδα):

• Ο χειρουργός εργάζεται από μια κονσόλα-υπολογιστή μέσα στη χειρουργική αίθουσα, σε απόσταση μερικών μέτρων από το κρεβάτι του ασθενούς, ελέγχοντας τα μικροσκοπικά εργαλεία που είναι τοποθετημένα σε τρεις ρομποτικούς βραχίονες.
• «Βλέπει» μέσω μιας κάμερας 3-D, συνδεδεμένης σε ένα τέταρτο ρομποτικό βραχίονα, η οποία μεγεθύνει και σταθεροποιεί το χειρουργικό πεδίο.
• Οι κινήσεις του χεριού, του καρπού και των δακτύλων του χειρουργού μεταδίδονται μέσω της κονσόλας του υπολογιστή στα εργαλεία που είναι προσαρτημένα στους βραχίονες του ρομπότ. Οι κινήσεις των εργαλείων έχουν το ίδιο εύρος κίνησης με τα χέρια του χειρουργού, γεγονός που επιτρέπει το μέγιστο έλεγχο.
• Η χειρουργική ομάδα επιβλέπει το Ρομποτικό Σύστημα δίπλα στο κρεβάτι του ασθενούς.

Πλεονεκτήματα της Ρομποτικής Χειρουργικής

Για τον ασθενή, τα οφέλη της ρομποτικής χειρουργικής περιλαμβάνουν:

Μεγαλύτερη ακρίβεια στη χειρουργική επέμβαση.
Συχνά, ο χειρουργός χρειάζεται να εργάζεται κοντά σε ευαίσθητα όργανα, αγγεία και νεύρα. Ο στόχος της χειρουργικής επέμβασης είναι να διορθωθεί το πρόβλημα χωρίς να επηρεαστούν οι πέριξ υγιείς δομές. Το μικρό μέγεθος και η ευελιξία των ρομποτικών εργαλείων καθιστά πιο εύκολη την επίτευξη αυτού του στόχου.

Μικρότερες τομές
Οι τομές μερικών χιλιοστών που απαιτούνται για τη διενέργεια μιας ρομποτικής επέμβασης έχουν ως αποτέλεσμα σημαντικά μειωμένο μετεγχειρητικό πόνο, μειωμένες πιθανότητες απώλειας αίματος και μόλυνσης του τραύματος.

Βραχύτερη νοσηλεία στο νοσοκομείο
Γενικά, οι ασθενείς μπορούν να επιστρέψουν στο σπίτι νωρίτερα μετά από μια ρομποτική επέμβαση, μερικές φορές ακόμη και την ίδια ή την επόμενη ημέρα.

Ελάχιστες ουλές και ταχύτερη αποκατάσταση και επιστροφή σε κανονικές δραστηριότητες
Οι μικρότερες τομές σημαίνουν επίσης ότι η περίοδος αποκατάστασης και επαναφοράς στη φυσιολογική ζωή είναι πολύ μικρότερη σε σχέση με την αντίστοιχη ανοικτή επέμβαση.

Σε σύγκριση με τις λαπαροσκοπικές επεμβάσεις η πιθανότητα μετατροπής σε ανοικτή επέμβαση λόγω επιπλοκών (αιμορραγία, τραυματισμός οργάνου) είναι μικρότερη.

Για το χειρουργό, τα οφέλη της ρομποτικής χειρουργικής περιλαμβάνουν:

Βελτιωμένο οπτικό πεδίο
Στην κονσόλα, ο Χειρουργός έχει καλύτερη εικόνα του χειρουργικού πεδίου. Η κάμερα υψηλής ευκρίνειας παρέχει μια μεγεθυμένη, λεπτομερή οπτική της πάσχουσας περιοχής. Ο Χειρουργός μπορεί να δει πιο καθαρά τις μικροσκοπικές δομές, οδηγώντας σε πιο ακριβείς χειρισμούς.

Ενισχυμένη επιδεξιότητα
Ένα ανθρώπινο χέρι ή ένα λαπαροσκοπικό εργαλείο,  έχει περιορισμούς στην κίνηση του στο χειρουργικό πεδίο. Το ρομποτικό εργαλείο υπερβαίνει τις δυσκολίες στη σταθερότητα, την επιδεξιότητα και το εύρος κίνησης του ανθρώπινου χεριού και του άκαμπτου λαπαροσκοπικού εργαλείου. Οι βραχίονες των ρομποτικών εργαλείων μπορούν να περιστραφούν κατά 360 μοίρες. Αυτό επιτρέπει στο Χειρουργό να κάνει κινήσεις μεγάλης ακρίβειας  σε πολύ μικρό χώρο με τρόπο που θα ήταν αδύνατος χωρίς το Ρομποτικό Σύστημα.

Πρόσβαση σε δυσπρόσιτες ανατομικές περιοχές
Η αυξημένη ευελιξία και ακρίβεια του ρομπότ επιτρέπει στο Χειρουργό να έχει πρόσβαση σε περιοχές που είναι δύσκολο να φτάσει. Αυτό σημαίνει ότι οι χειρουργοί μπορούν ίσως να αντιμετωπίσουν περισσότερες καταστάσεις με τη ρομποτική χειρουργική.

Γενική Χειρουργική

Στη Γενική Χειρουργική η χρήση της  Ρομποτικής Χειρουργικής έχει καθιερωθεί διεθνώς σε επεμβάσεις που η διενέργεια τους λαπαροσκοπικά θα ήταν τεχνικά πολύ δύσκολη έως αδύνατη.

Η χρήση της Ρομποτικής μας επιτρέπει να διεκπεραιώνουμε επεμβάσεις με Ελάχιστα επεμβατικές μεθόδους (χωρίς να μετατρέψουμε την επέμβαση σε ανοικτή) και με πολύ καλά θεραπευτικά αποτελέσματα ακόμα και σε σύγκριση με τις ανοικτές επεμβάσεις σε μερικές περιπτώσεις.

Παραδείγματα Ρομποτικών επεμβάσεων Γενικής Χειρουργικής οι οποίες πραγματοποιούνται και εδώ στο ΥΓΕΙΑ είναι:

• Ρομποτικές χαμηλές πρόσθιες εκτομές για καρκίνο- όγκους στο μέσο και κατώτερο Ορθό (αποφεύγοντας τη μόνιμη παρά φύσιν έδρα και προσφέροντας άριστο ογκολογικό παρασκεύασμα).
• Ρομποτικές κολεκτομές με πλήρη λεμφαδενικό καθαρισμό για κακοήθεις παθήσεις του παχέος εντέρου.
• Ρομποτικές γαστρεκτομές με πλήρη λεμφαδενικό καθαρισμό για κακοήθεις παθήσεις του στομάχου.
• Ρομποτική αποκατάσταση μεγάλων μετεγχειρητικών κηλών με αποκατάσταση της ανατομίας του μυϊκού κοιλιακού τοιχώματος και  εξωπεριτοναϊκή χρήση πλέγματος (Ρομποτική T.A.R).
• Ρομποτική αποκατάσταση μεγάλων κηλών του διαφράγματος - Παραοισοφαγικών και κατ΄ επολίσθησιν και Ρομποτική αποκατάσταση υποτροπών των κηλών αυτών.
• Ρομποτική αποκατάσταση πρόπτωσης Ορθού.

*Άρθρο του Περικλή Σ. Χρυσοχέρης, Χειρουργού - Δ/ντή Α’ Χειρουργικής Κλινικής ΥΓΕΙΑ.