Οπτικό σύνδρομο υπολογιστών: Η ψηφιακή καταπόνηση των οφθαλμών

Όλοι μας έχουμε ακούσει  κατά καιρούς  ότι η χρήση  υπολογιστή, smartphone ή κάποιας  ψηφιακής οθόνης για μεγάλα χρονικά διαστήματα μπορεί  βλάψει μόνιμα τα μάτια μας . Ευτυχώς, αυτό δεν είναι αλήθεια.

Ωστόσο, πιθανότατα μπορεί να παρατηρήσουμε κάποια δυσάρεστα συμπτώματα από τη συνεχή χρήση οθόνης υπολογιστή ή έξυπνου τηλεφώνου (smartphone).   Η ψηφιακή  καταπόνηση των ματιών επηρεάζει άτομα όλων των ηλικιών. Αν χρησιμοποιούμε πολλές ώρες την ημέρα ψηφιακές συσκευές, ενδέχεται να παρατηρήσουμε  θόλωση της όρασης και τα μάτια μας να αισθάνονται  ήπιες ενοχλήσεις και αίσθημα κόπωσης. Μπορεί επίσης να διαπιστώσουμε ότι τα μάτια μας στεγνώνουν ενώ συχνή είναι  και η αίσθηση «ξένου σώματος» στους οφθαλμούς.

Τι μπορούμε όμως να κάνουμε ώστε να ελαχιστοποιήσουμε τα συμπτώματα, να διευκολύνουμε την εργασία μας αλλά και να προστατεύσουμε τα μάτια μας;

Οι άνθρωποι ανοιγοκλείνουν τα μάτια τους περίπου 15 φορές το λεπτό. Οι βλεφαρισμοί αυτοί βοηθούν το μάτι να διατηρεί περισσότερο τη υγρασία που του προσφέρουν τα δάκρυα. Έχει όμως βρεθεί ότι μπροστά σε οθόνη υπολογιστή, υποσυνείδητα και λόγω αυξημένης προσήλωσης η συχνότητα ανοιγοκλεισίματος των βλεφάρων μειώνεται σε περίπου 5 με 7 το λεπτό , με αποτέλεσμα να εξατμίζονται τα δάκρυα και να δημιουργείται ξηροφθαλμία. Η ξηροφθαλμία επιδεινώνεται όταν δουλεύουμε σε ξηρό περιβάλλον όπως για παράδειγμα σε κλιματιζόμενο γραφείο. Καλό είναι λοιπόν να κάνουμε συνειδητές προσπάθειες να ανοιγοκλείνουμε τα μάτια μας με αυξημένη συχνότητα ενώ επίσης  θα βοηθούσε η χρήση κολλυρίων τεχνητών δακρύων. Επίσης έχει βρεθεί ότι τα μάτια στεγνώνουν ευκολότερα όταν κοιτάζουν προς τα πάνω, οπότε καλό θα ήταν η οθόνη του υπολογιστή να βρίσκεται λίγο χαμηλότερα από το επίπεδο των ματιών μας.

Αν χρησιμοποιείτε συχνά  υπολογιστή και νιώθετε ενοχλήσεις ή δυσκολία στην εστίαση καλό είναι να γίνει ένας διαθλαστικός έλεγχος από τον οφθαλμίατρο σας, δηλαδή να αξιολογηθεί κατά πόσο χρειάζεστε γυαλιά οράσεως .Ιδανικά θα ήταν να έχετε ένα ζευγάρι γυαλιών οράσεως προσαρμοσμένο για τον υπολογιστή σας, δηλαδή  για μέση απόσταση εργασίας.

Εάν η οθόνη σας είναι  φωτεινότερη από το περιβάλλον, ενδέχεται να προκληθεί μια δυσάρεστη αίσθηση στα μάτια σας. Ρυθμίστε τη φωτεινότητα της οθόνης σας ώστε να ταιριάζει με το επίπεδο φωτός γύρω σας και  δοκιμάστε να αυξήσετε την αντίθεση στην οθόνη  για να μειώσετε την καταπόνηση των ματιών. Επίσης καλό θα ήταν να αποφεύγεται η τοποθέτηση της οθόνης κοντά σε παράθυρα  για τη μείωση αντανακλάσεων.

Κάντε τακτικά διαλείμματα στρέφοντας  τα μάτια σας για να κοιτάξετε ένα αντικείμενο που απέχει τουλάχιστον 5 μέτρα μακριά για τουλάχιστον 20 δευτερόλεπτα.

Άτομα που φορούν  φακούς επαφής και χρησιμοποιούν ψηφιακές συσκευές για μεγάλα χρονικά διαστήματα μπορεί να αντιμετωπίσουν τα παραπάνω προβλήματα σε μεγαλύτερο βαθμό. Οπότε μερικές πρακτικές συμβουλές είναι:

Δώστε στα μάτια σας ένα διάλειμμα φορώντας τα γυαλιά σας.

Τέλος, μην κοιμάστε  με τους φακούς επαφής σας και καθαρίζετε τους με πολύ προσοχή. Εάν τα μάτια σας είναι συνεχώς κόκκινα, θολά, ή γίνονται ευαίσθητα στο φως και πονάνε, επισκεφθείτε τον οφθαλμίατρό σας.

*Άρθρο του Κωνσταντίνου Παπαδόπουλου ΜD, FEBO - Οφθαλμίατρου, Συνεργάτη Οφθαλμολογικής Κλινικής Metropolitan General.