LATEST NEWS
 
Ειδήσεις /ΑΦΙΕΡΩΜΑΤΑΔημοσίευση: 06 Ιανουαρίου 2020 08:42

Άγια Θεοφάνια: η ιστορία της βάπτισης του Ιησού

Τι γιορτάζει σήμερα η Εκκλησία μας. Πώς προέκυψαν οι ονομασίες Θεοφάνια και Φώτα.

Θεοφάνια - Αφιέρωμα

Τα Αγία Θεοφάνια είναι μία από τις αρχαιότερες εορτές της εκκλησίας μας η οποία θεσπίσθηκε το 2ο αιώνα μ.Χ. και αναφέρεται στη φανέρωση της Αγίας Τριάδας κατά τη βάπτιση του Ιησού Χριστού.

Η ιστορία της βάπτισης έχει ως εξής: Μετά από θεία εντολή ο Ιωάννης ο Πρόδρομος εγκατέλειψε την ερημική ζωή και ήλθε στον Ιορδάνη ποταμό όπου κήρυττε και βάπτιζε. Εκεί παρουσιάσθηκε κάποια ημέρα ο Ιησούς και ζήτησε να βαπτισθεί. Ο Ιωάννης, αν και το Άγιο Πνεύμα τον είχε πληροφορήσει ποιος ήταν εκείνος που του ζητούσε να βαπτισθεί, στην αρχή αρνείται να τον βαπτίσει ισχυριζόμενος ότι ο ίδιος έχει ανάγκη να βαπτισθεί από Εκείνον.

Ο Ιησούς όμως του εξήγησε ότι αυτό ήταν το θέλημα του Θεού και τον έπεισε να τον βαπτίσει. Και τότε μπροστά στα έκπληκτα μάτια των θεατών διαδραματίσθηκε μία μοναδική και μεγαλειώδης σκηνή, όταν με την μορφή ενός περιστεριού κατήλθε το Άγιο Πνεύμα και κάθισε επάνω στο βαπτιζόμενο Ιησού, ενώ συγχρόνως ακούσθηκε από τον ουρανό η φωνή του Θεού η οποία έλεγε: «Ούτος εστίν ο Υιός μου ο αγαπητός, εν ω ευδόκησα» («Αυτός είναι ο αγαπημένος μου Υιός, αυτός είναι ο εκλεκτός μου»).

Από τότε και το Βάπτισμα των χριστιανών, δεν είναι «εν ύδατι», όπως το βάπτισμα «μετανοίας» του Ιωάννη, αλλά «εν Πνεύματι Αγίω». Ο Κύριος με το να βαπτιστεί αγίασε το νερό, το έκανε νερό αγιασμού και συμφιλίωσης με το Θεό. Έτσι η Βάπτιση του Κυρίου άνοιξε τη θύρα του Μυστηρίου του Βαπτίσματος. Με την καθαρτική χάρη του αγίου Βαπτίσματος ο παλαιός αμαρτωλός άνθρωπος ανακαινίζεται και με την τήρηση των θείων εντολών γίνεται κληρονόμος της βασιλείας των ουρανών.

Θεοφάνια - Αφιέρωμα

Πώς προέκυψαν οι ονομασίες Θεοφάνια και Φώτα

Με την εορτή των Θεοφανίων ολοκληρώνεται ένας πλούσιος λατρευτικός κύκλος, το «Άγιο Δωδεκαήμερο» κατα το οποίο εορτάζουμε την κατά σάρκα Γέννηση (25 Δεκεμβρίου), η Περιτομή (1 Ιανουαρίου) και η Βάπτιση (6 Ιανουαρίου) του Ιησού Χριστού (Ματθ. 2ο και 3ο κεφ.)

Κατά τους πρώτους χριστιανικούς χρόνους η εορτή του Δωδεκαημέρου ήταν μόνο μια: τα Άγια Θεοφάνια, τα οποία και αποτελούν την παλαιότερη Δεσποτική εορτή. Ωστόσο, από τον 4ο αιώνα αρχίζουν και υπάρχουν περιπτώσεις χωριστού εορτασμού των εορτών των Χριστουγέννων και των Θεοφανίων, σύμφωνα τόσο με τον Μέγα Βασίλειο, όσο και με τον Γρηγόριο τον Θεολόγο.

Για τις εορτές και τις λατρευτικές τελετές των εορτών των δύο πρώτων αιώνων και για τον λόγο και τον ορισμό τους σε συγκεκριμένη ημέρα πληροφορίες παρέχουν ο Ιγνάτιος Αντιοχείας, ο Κλήμης Ρώμης και άλλοι χριστιανοί συγγραφείς του 2ου και 3ου αιώνα.

Στα κείμενα αυτά φαίνεται ότι οι Χριστιανοί γιόρταζαν την ίδια μέρα Χριστούγεννα και Θεοφάνια καλύπτοντας, κυρίως, τρεις γιορτές που είναι α) η φανέρωση του Θεού ως βρέφους στους ανθρώπους γενικά, β) η φανέρωση του Θεού στους Μάγους ειδικά και γ) η φανέρωση της Αγίας Τριάδος στον Ιορδάνη. Από τον 4ο αιώνα όμως και μετά η Εκκλησία αποφασίζει να χωρισθούν οι εορτές για να δώσει θρησκευτικό και σωτηριολογικό περιεχόμενο και να αντιταχθεί στις δυο μεγάλες ειδωλολατρικές που ήταν στην μεν Δύση ο Θεός-Ήλιος στην δε Ανατολή οι Επιφάνειες.

Θεοφάνια - Αφιέρωμα

Η προέλευση, πιθανότατα, είναι εξωβιβλική: είναι γνωστό, ότι αιγύπτιοι λάτρεις ενός μυστηριακού θρησκεύματος εόρταζαν την εμφάνιση του Χρόνου ή Κρόνου μέσα από τα νερά του Νείλου στις 6 Ιανουαρίου. Αυτή ήταν μια από τις πολλές ειδωλολατρικές «Επιφάνειες». Είναι φανερό ότι οι Χριστιανοί ξεκίνησαν στην Αίγυπτο να δίνουν τη δική τους απάντηση για το ποια είναι η πραγματική «Επιφάνεια» του Θεού μέσα από τα νερά: αυτή του βαπτιζομένου Ιησού.

Με το παράδειγμά Του και την εντολή Του αργότερα για βάπτιση των πιστευόντων όχι μόνο πλέον «εν ύδατι» (όπως στην θρησκευτική πρακτική πολλών ανατολικομεσογειακών θρησκειών, όπου το λιγοστό νερό θεωρείται πάντα θεόσταλτο καθαρτήριο), αλλά και «εν Πνεύματι», ο Χριστός αναδείκνυε τη μοναδική ιστορική «Επιφάνεια» του Θεού σε μια ιστορία ευθύγραμμη, που δεν επαναλαμβάνεται. Αντίθετα, η «Επιφάνεια» των νερών ή του θεού-Ηλίου (solis invicti) στη Δύση, κατά το χειμερινό ηλιοστάσιο, ήταν η αποθέωση της κυκλικής φυσικής ροής του κόσμου.

Στη Ρώμη είχε αρχίσει από τις πρώτες δεκαετίες του 4ου αιώνα (περί το 330-340) ο εορτασμός των Χριστουγέννων ως απάντηση στα ειδωλολατρικά Βρουμάλια ή Σατουρνάλια, που ήταν η λατρεία του αναγεννώμενου Ηλίου, όταν (περισσότερο εμφανώς στα βορειότερα κλίματα) άρχιζε να ξαναμεγαλώνει η μέρα, μετά το χειμερινό ηλιοστάσιο.

Οι Χριστιανοί στη λατρεία του «ξαναγεννημένου Ήλιου» του φυσικού κύκλου, απαντούσαν με τη γέννηση του «νοητού Ηλίου της Δικαιοσύνης». Περί το 375 άρχισαν να εορτάζονται τα Χριστούγεννα και στη Συρία και το 386 ο Ιωάννης ο Χρυσόστομος, πρεσβύτερος στην Αντιόχεια, εξέφρασε στο Λόγο του «Εις την γενέθλιον ημέρα του Σωτήρος» τη χαρά του, που επιτέλους η 25η Δεκεμβρίου μπήκε επίσημα στο εορτολόγιο της πόλης. Μέχρι το 432 η εορτή είχε φθάσει και στην Αλεξάνδρεια.

Εκτός της κύριας ονομασίας της εορτής, ο κόσμος γνωρίζει την Βάπτιση του Κυρίου μας ως εορτή των Θεοφανίων ή των Φώτων. Το γνωστό σε όλους μας απολυτίκιο της Εορτής περιγράφει ακριβώς και δικαιολογεί τις δύο αυτές ονομασίες.

Θεοφάνια - Αφιέρωμα

Σας το παραθέτουμε σε μετάφραση:

«Όταν βαπτιζόσουν στον Ιορδάνη, Κύριε, φανερώθηκε η προσκύνηση της Τριάδας, η φωνή του Πατέρα το επικύρωνε, καθώς σε ονόμαζε Υιό αγαπητό. Και το Πνεύμα με μορφή περιστεριού βεβαίωνε την αλήθεια του Λόγου. Δόξα σε Εσένα, Χριστέ Θεέ, που φανερώθηκες και φώτισες τον κόσμο» (Απολυτίκιο Θεοφανείων «Εν Ιορδάνη βαπτιζομένου σου, Κύριε…»). Άρα, λοιπόν, ονομάζονται Θεοφάνεια επειδή η Αγία Τριάδα γίνεται αντιληπτή από τον άνθρωπο με τα αισθητήρια όργανά του, δηλ. με τα μάτια και τα αυτιά του.

Και ονομάζονται Φώτα επειδή, όπως λέει στο τέλος το Απολυτίκιο της Εορτής, ήλθε ο Χριστός για να φωτίσει τον κόσμο, μπολιάζοντάς τον και πνευματικά δια του Βαπτίσματος και του Χρίσματος.

Την παραμονή των Θεοφανίων, την νύκτα γίνονταν οι βαπτίσεις των Κατηχουμένων χριστιανών έτσι ώστε την επομένη ημέρα των Θεοφανείων οι νεοφώτιστοι να κοινωνήσουν. Πηγαίνοντας προς το Βαπτιστήριο, κρατούσαν στα χέρια τους λαμπάδες συμβολίζοντας τον φωτισμό της ψυχής. Εξ αιτίας όλων αυτών των λαμπάδων και του φωτός η εορτή ονομάσθηκε και Φώτα.

Θεοφάνια - Αφιέρωμα

Πηγή: dogma.gr

Σημαντικότερες ειδήσεις στη κατηγορίαΤσιάρας στον ΑΝΤ1 για Κουφοντίνα: Δεν είναι δυνατόν να εκβιάζει για το πού θα βρίσκεται φυλακισμένοςΣήμερα 09:07 | Ειδήσεις

Παρέμβαση του Υπουργού Δικαιοσύνης για την υπόθεση του «Λουκά» της 17 Νοέμβρη.

Κρίσεις στις Ένοπλες Δυνάμεις: Ποιοι μένουν και ποιοι αποχωρούνΣήμερα 06:10 | Ειδήσεις

Οι αποφάσεις του Συμβουλίου Αρχηγών Γενικών Επιτελειών (ΣΑΓΕ) για τους αξιωματικούς σε Στρατό Ξηράς, Πολεμικό Ναυτικό και Πολεμική Αεροπορία.

Εξαδάκτυλος στον ΑΝΤ1: δεν είναι ώρα ούτε για πανικό ούτε για απογοήτευσηΣήμερα 09:37 | Ειδήσεις

Ο πρόεδρος του Πανελλήνιου Ιατρικού Συλλόγου στην εκπομπή «Καλημέρα Ελλάδα» για την πορεία της πανδημίας, την κόπωση και τα μέτρα.

Σαρκοζί: Με “βραχιολάκι” σε κατ’ οίκον περιορισμόΣήμερα 06:35 | Ειδήσεις

Έφεση θα ασκήσει ο πρώην Πρόεδρος της Γαλλίας στην καταδικαστική απόφαση για διαφθορά και αθέμιτη άσκηση επιρροής.

Pοή στη κατηγορία: Ειδήσεις
Λιγνάδης: Οι πρώτες μέρες στις φυλακές της Τρίπολης (βίντεο)10:34Eurovision: Εισβολή στο ΡΙΚ για το “El Diablo” (βίντεο)10:27Χαλκδική: οδοφράγματα και φωτιές στην Νικήτη (εικόνες)10:18Εύρυτος: Βανδάλισαν τα γκράφιτι με τους ήρωες του 1821 στην Αργυρούπολη (εικόνες)10:08Καιρίδης – Κατρούγκαλος στον ΑΝΤ1: αντιπαράθεση εφ’ όλης της ύλης (βίντεο)10:01Ινδονησία: “Ξύπνησε” το ηφαίστειο στο “δαχτυλίδι της φωτιάς” (βίντεο)09:52Εξαδάκτυλος στον ΑΝΤ1: δεν είναι ώρα ούτε για πανικό ούτε για απογοήτευση09:42Αστυνομική επιχείρηση για την εκκένωση κτηρίου09:31ΕΡΓΑΝΗ: Πώς κινήθηκε η απασχόληση το 202009:19Τσιάρας στον ΑΝΤ1 για Κουφοντίνα: Δεν είναι δυνατόν να εκβιάζει για το πού θα βρίσκεται φυλακισμένος09:08Φλωρίδης στον ΑΝΤ1: προκαλούν οι “πολιτικοί συνήγοροι” του Κουφοντίνα08:58Μουζουράκης στο “Ενώπιος Ενωπίω”: Με στιγμάτισε κάτι που έγινε σε ηλικία 14 ετών (βίντεο)08:48Βρετανία -Κορονοϊός: Το “σκασε” ασθενής με μεταλλαγμένο στέλεχος08:37Μπαλάσκας στον ΑΝΤ1 για επιθέσεις υπέρ του Κουφοντίνα: Θέλουν νεκρό αστυνομικό (βίντεο)08:26Ποιοι και πότε πληρώνονται επιδόματα, πότε υποβάλλονται αιτήσεις08:13Ελεύθερες εκατοντάδες μαθήτριες που έπεσαν θύματα απαγωγής08:02Βασιλακόπουλος στον ΑΝΤ1: γιατί το lockdown δεν απέδωσε τα αναμενόμενα (βίντεο)07:50ΟΠΕΚΑ: Διευκρινίσεις για τα σχολικά γεύματα07:39Κορονοϊός - Γαλλία: Ανατροπή με το εμβόλιο της AstraZeneca07:26NBA: Ο Γιάννης Αντετοκούνμπο αναδείχθηκε παίκτης της εβδομάδας στην Ανατολή07:14
Δεν υπάρχει καταχώρηση
BlogsΔεν υπάρχει περιεχόμενο