Όλος ο Ελ Γκρέκο στην Αθήνα, μέσω τεχνολογίας

Μία διαφορετική εμπειρία της μοναδικής ζωγραφικής του Ελ Γκρέκο περιμένει τους επισκέπτες της ψηφιακής έκθεσης που προετοίμασε η Εθνική Πινακοθήκη και εγκαινιάστηκε την Τρίτη (31/3) στην προσωρινή της έδρα στο Γουδί (Εθνική Γλυπτοθήκη), παρουσία του Προέδρου της Δημοκρατίας Προκόπη Παυλόπουλου, της περιφερειάρχη Αττικής Ρένας Δούρου και του αναπληρωτή υπουργού Πολιτισμού Νίκου Ξυδάκη.

Η έκθεση -με τίτλο «Ένα Φανταστικό Ψηφιακό Μουσείο. Μνημειακά έργα του Ελ Γκρέκο στο Τολέδο και το Εσκοριάλ»- έχει «μεταφέρει» στην Αθήνα τα πιο σημαντικά μνημειακά έργα του ζωγράφου που δεν μπορούν να ταξιδέψουν είτε λόγω μεγέθους είτε γιατί βρίσκονται σε ναούς και θρησκευτικά ιδρύματα. Με τη βοήθεια εξελιγμένης ψηφιακής τεχνολογίας ανασυντίθενται σύνολα (εικονοστάσια, παρεκκλήσια κ.ά.) που έργα τους είναι σήμερα διασκορπισμένα σε μουσεία και συλλογές ανά τον κόσμο. Φωτογραφικό υλικό που παραγγέλθηκε ειδικά για το πρόγραμμα δίνει τη δυνατότητα της περιήγησης στην έκθεση, εισάγοντας τον θεατή στο ίδιο το γίγνεσθαι της δημιουργίας.

«Όταν οι καλλιτέχνες υπερβαίνουν κατά πολύ τα σύνορα έχουμε την τάση να τους περιορίζουμε στα δικά μας. Όμως η αξία των ανθρώπων αυτών ιστορικά, είναι να τους αποδίδουμε στην ανθρωπότητα για να κάνουν τα σύνορα της Ελλάδας μεγαλύτερα, κυρίως για να κάνουν το ελληνικό πνεύμα και την ελληνική τέχνη, πνεύμα και τέχνη χωρίς σύνορα» ανέφερε στο χαιρετισμό του ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, κ. Προκόπης Παυλόπουλος και συμπλήρωσε:

«Το τι σημαίνει ο Δομήνικος Θεοτοκόπουλος το γνωρίζουμε όλοι. Πρόκειται για έναν κορυφαίο πνευματικό άνθρωπο. Η σημασία του είναι τεράστια γιατί ο Θεοτοκόπουλος, είναι η βασική αντηρίδα της εικαστικής γέφυρας που συνδέει την Ανατολή με τη Δύση ιστορικά ή ορθότερα το Βυζάντιο με την Αναγέννηση. Το βασικό μέσο είναι ακριβώς η επιβολή του χρώματος και κυρίως του φωτός έναντι της γραμμής. Γιατί εκείνο που πραγματικά χαρακτηρίζει την τέχνη του Ελ Γκρέκο είναι το φως σε όλες του τις διακυμάνσεις».

Όπως είπε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, αυτό το Φανταστικό Ψηφιακό Μουσείο μνημειακών έργων του Ελ Γκρέκο που εγκαινιάστηκε απόψε, είναι καθόλα πραγματικό, αν λάβουμε υπόψη τη σημασία της τεχνολογίας σήμερα. «Αυτή είναι και η γοητεία της τεχνολογίας: μας δίνει τη δυνατότητα να κάνει το φανταστικό πραγματικότητα και ταυτόχρονα να μας οδηγεί από την πραγματικότητα στη φαντασία» πρόσθεσε. Και συνεχάρη γι' αυτήν την πρωτοβουλία τον πρόεδρο του ΔΣ, Απόστολο Μπότσο και την «ψυχή» της Εθνικής Πινακοθήκης , Μαρίνα Λαμπράκη- Πλάκα. «Θα ήθελα να τους ευχαριστήσω γιατί μου έδωσαν την δυνατότητα να βρίσκομαι και εγώ εδώ σήμερα, για να δείξω το πόσο η Πολιτεία δίνει σημασία σε αυτές τις εκδηλώσεις. Εκδηλώσεις που κάνουν την Ελλάδα μεγαλύτερη, όπως της ταιριάζει» κατέληξε.

Η διευθύντρια της Εθνικής Πινακοθήκης κ. Μαρίνα Λαμπράκη- Πλάκα, στην οποία ανήκουν η ιδέα, ο συντονισμός και η επιμέλεια της έκθεσης είπε πως η σύγχρονη έρευνα γύρω από τον Γκρέκο έχει φέρει στο φως 5.000 αρχειακά στοιχεία για τη ζωή και το έργο του. «Η εικόνα Γκρέκο αλλάζει διαρκώς σαν χαμαιλέοντας. Η τελευταία τείνει να συναντήσει το αληθινό του πρόσωπο, το αληθινό του πεπρωμένο. Ποια είναι αυτή η εικόνα; Ότι πρόκειται για έναν ζωγράφο φιλόσοφο, έναν ξεχωριστό, πνευματικό άνθρωπο» ανέφερε.

Τα έργα της έκθεσης προβάλλονται σε οθόνη διαστάσεων 4Χ6 που επιτρέπει να τα δούμε στις φυσικές τους διαστάσεις και επίσης αναλύονται και τοποθετούνται στο καλλιτεχνικό, ιστορικό, κοινωνικό και ιδεολογικό τους πλαίσιο με πλήθος από εικόνες που συνοδεύουν τα σχόλια. Η παρουσίαση επενδύεται με τη μουσική του Βαγγέλη Παπαθανασίου για τον Ελ Γκρέκο που παραχωρήθηκε από τον συνθέτη, καθώς και με λειτουργική ισπανική μουσική της εποχής.

Επιπλέον, στο πλαίσιο του αφιερώματος στον Ελ Γκρέκο η Εθνική Πινακοθήκη έχει εκδώσει ένα επετειακό λεύκωμα σε πεντακόσια αριθμημένα αντίτυπα που αποτελείται από ένα κουτί επενδυμένο με κόκκινο μεταξωτό ύφασμα με την υπογραφή του Δομήνικου Θεοτοκόπουλου σε χρυσοτυπία. Το λεύκωμα περιέχει 12 μνημειακά έργα του ζωγράφου και ένα δίγλωσσο βιβλίο για τον Γκρέκο με κείμενα και πλούσια εικονογράφηση που επιμελήθηκε η Μαρίνα Λαμπράκη - Πλάκα.

Αύριο, 1η Απριλίου, η Μαρίνα Λαμπράκη-Πλάκα θα δώσει διάλεξη στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών (Αίθουσα Δημήτρης Μητρόπουλος) στο πλαίσιο των εκδηλώσεων Megaron Plus με θέμα «Ελ Γκρέκο: Ένας ζωγράφος-φιλόσοφος». Η διάλεξη θ' αρχίσει στις 19:00 και η είσοδος είναι ελεύθερη με δελτία προτεραιότητας.