LATEST NEWS
 
Κοινωνία /ΓενικάΔημοσίευση: 26 Αυγούστου 2018 10:02

Άγιος Φανούριος: Ο βίος, τα θαύματά του και η φανουρόπιτα

«Άγιε Φανούριε… φανέρωσε». Ποιος είναι ο θαυματουργός Άγιος που γιορτάζει στις 27 Αυγούστου; Τα πάντα για τη φανουρόπιτα...

Άγιος Φανούριος

Κάθε χρόνο στις 26 και 27 Αυγούστου οι Εκκλησίες γεμίζουν πίτες φτιαγμένες από τους πιστούς. Είναι οι γνωστές σε όλους μας «Φανουρόπιτες».

Πρόκειται για μια μίξη, λαϊκής παράδοσης, πίστης και τοπικών εθίμων που ξεκίνησε στη Ρόδο και γρήγορα επεκτάθηκε στα Δωδεκάνησα, την Κύπρο, την Κρήτη, τη Χίο, τη Λέσβο και τον υπόλοιπο ελληνικό χώρο.

Λέγεται πως το "Φανούριος" δεν είναι καν το πραγματικό του όνομα του Αγίου, ενώ οι πληροφορίες που υπάρχουν για τον ίδιο και την ζωή του είναι ελάχιστες έως ανύπαρκτες.

Το μόνο γνωστό, σύμφωνα με την λαϊκή παράδοση τουλάχιστον, είναι πως η μητέρα του Αγίου ήταν… αμαρτωλή.

ΑΓΙΕ ΦΑΝΟΥΡΙΕ… ΦΑΝΕΡΩΣΕ

Όλοι μας έχουμε χρησιμοποιήσει τη φράση  «Άγιε μου Φανούριε… φανέρωσε το» και να τάζουμε πίτα ή κερί στη χάρη του;

Για τους απλούς ανθρώπους ο Άγιος Φανούριος υπήρξε η μορφή που πάντοτε θα βοηθούσε να βρεθούν τα χαμένα που ο καθένας κατά την πίστη και την ανάγκη του ζητάει.

Σε πολλές περιοχές της ελληνικής επαρχίας ακόμη και σήμερα αυτές τις μέρες, ανύπαντρες γυναίκες πηγαίνουν στην Εκκλησία με την φτιαγμένη από τα χέρια της Φανουρόπιτα, με ένα και μόνο αίτημα. Να «φανερωθεί» ο σύζυγος.

Η ΑΜΑΡΤΩΛΗ ΜΑΝΑ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ

Αν και κανείς δεν γνωρίζει λεπτομέρειες για το που, πότε και πως έζησε ο Άγιος, εντούτοις η λαϊκή φαντασία έσπευσε να τις δημιουργήσει.

Σύμφωνα λοιπόν με αυτήν, η μητέρα του Αγίου ήταν άνθρωπος που δεν βοηθούσε τους άλλους. Ήταν αμαρτωλή.

Σε πολλές περιοχές της χώρας μας, αρκετοί είναι αυτοί που φτιάχνουν την πίτα για «να συγχωρεθεί η μάνα του Αγίου». Αυτό το έθιμο όμως είναι ελάχιστα διαδεδομένο.

Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΦΑΝΟΥΡΙΟΥ

Μέχρι τον 14ο ή 15ο κατ’ άλλους αιώνα, ο Άγιος δεν ήταν γνωστός. Εκείνη την εποχή στη Ρόδο, κατά την διάρκεια εργασιών αναστήλωσης των τειχών της πόλεως, αποκαλύφθηκε πως υπήρχε ένας μισογκρεμισμένος Ναός στον οποίο υπήρχαν πολλές παλαιές εικόνες.

Μια από αυτές, η πιο καλοδιατηρημένη λέει η παράδοση, ήταν ενός Αγίου ο οποίος φορούσε ρωμαϊκά στρατιωτικά ρούχα και κρατούσε ένα κερί κι έναν Σταυρό.

Το όνομα που φαινόταν ήταν «Ο Άγιος Φανώ».

Γύρω από την εικόνα του Αγίου, υπήρχαν 12 παραστάσεις στις οποίες απεικονιζόταν το μαρτύριο του. Έτσι το μόνο που γνωρίζουμε είναι πως πρόκειται για έναν μάρτυρα ο οποίος πιθανότατα υπήρξε στρατιώτης.

Το όνομα Φανούριος του αποδόθηκε από τον Μητροπολίτη Ρόδου Νείλο, ο οποίος ανακαίνισε το εκκλησάκι που βρέθηκε η εικόνα, αφιερώνοντας το στον νεοφανή Άγιο Φανούριο.

Αυτές είναι και οι μοναδικές πληροφορίες. Από την Ρόδο, στόμα με στόμα, η ιστορία του νέου Αγίου διαδόθηκε πρώτα στα γύρω νησιά και μετέπειτα σε ολόκληρη τη χώρα.

ΤΑ ΘΑΥΜΑΤΑ

Ο Άγιος Φανούριος έκανε αρκετά θαύματα στους πιστούς που επικαλούνται το όνομά του κι ένα απ’ αυτά είναι το ακό­λουθο:

Σε μια περίοδο της ιστορικής ζωής της η Κρήτη ήταν υποδουλωμένη στους Λατίνους (1204 – 1669 μ.Χ.), που είχαν δικό τους Αρ­χιεπίσκοπο και γι’ αυτό προσπαθούσαν με κάθε τρόπο να παρασύρουν τους κατοίκους του νησιού στον Καθολικισμό (Παπισμό).

Έτσι οι Λατίνοι πήρανε σαν καταπιεστι­κό μέτρο ενάντια στην Ορθοδοξία να μην επιτρέπουν να χειροτονούνται ιερείς στην Κρήτη, οπότε οι Κρητικοί αναγκάζονταν να μεταβαίνουν στο νησί Τσιρίγο (Κύθηρα) για να χειροτονηθούν ιερείς από Ορθόδοξο Αρχιερέα, που έδρευε εκεί.

Κάποια εποχή λοιπόν ξεκίνησαν απ’ την Κρήτη τρεις διάκονοι για το Τσιρίγο κι αφού χειροτονήθηκαν εκεί ιερείς, επέστρεφαν τρισευτυχισμένοι στο πολύπαθο τότε απ’ τη σκλαβιά νησί τους. Κατά κακή τους τύχη Αγαρηνοί πειρατές τους συνέλαβαν στο πέ­λαγος, τους μετέφεραν στη Ρόδο, όπου τους πώλησαν σε τρεις διαφορετικούς Αγαρηνούς αφέντες.

Η θέση των τριών ιερέων ήταν αξιοθρή­νητη κι όμως μια γλυκιά προσμονή ήλθε να γλυκάνει το πικρό παράπονό τους. Μάθα­νε πως στη Ρόδο ο Άγιος Φανούριος θαυματουργούσε και σ’ αυτόν στήριξαν τις ελ­πίδες τους κι ολοένα προσεύχονταν και τον επικαλούνταν ο καθένας τους ξεχωριστά, για να τους λυτρώσει απ’ την σκληρή αιχ­μαλωσία στους μιαρούς Αγαρηνούς. Ζήτησε, λοιπόν, ο κάθε ιερέας, χωρίς να συνεννοηθούν μεταξύ τους, απ’ τον αφέν­τη του, να του δώσει άδεια να μεταβεί στην εκκλησία για να προσκυνήσει την εικόνα του Αγίου Φανουρίου. Πήρανε κι οι τρεις τους μ’ ευκολία την άδεια, προσκύνησαν μ’ ευ­λάβεια την εικόνα του Αγίου βρέχοντας τη γη με τα δάκρυά τους γονατιστοί σαν προ­σεύχονταν και με όλη τη δύναμη της ψυχής τους παρακαλούσαν τον Άγιο Φανούριο να μεσολαβήσει για να γλυτώσουν πια απ’ τα χέρια των Αγαρηνών.

Αφού οι ιερείς αναχώρησαν, ανακουφι­σμένοι απ’ τον πόνο τους, ο Άγιος Φανού­ριος παρουσιάστηκε τη νύχτα και στους τρεις αφέντες τους και τους διέταξε να ελευ­θερώσουν τους σκλάβους ιερείς τους, δια­φορετικά θα τους τιμωρούσε σκληρά. Οι Αγαρηνοί όμως άρχοντες θεώρησαν την επέμ­βαση του Αγίου σαν κάποια μαγεία, γι’ αυ­τό αλυσόδεσαν τους σκλάβους τους κι άρ­χισαν να τους βασανίζουν με χειρότερο τρό­πο. Την άλλη όμως νύχτα ο Άγιος Φανούριος επενέβη πιο αποτελεσματικά, έλυσε τους τρεις ιερείς απ’ τα δεσμά τους και τους υ­ποσχέθηκε, πως θα τους ελευθέρωνε από τους Αγαρηνούς την άλλη μέρα.

Φανερώ­θηκε και πάλι στους Αγαρηνούς και τους απείλησε αυτή τη φορά, πως αν δεν ελευθέρωναν το πρωί τους ιερείς, θα μεταχειρι­ζόταν σκληρά μέτρα γι’ αυτούς. Το άλλο πρωί οι Αγαρηνοί αισθάνθησαν την τιμωρία, γιατί έχασαν όλοι το φως τους και το κορμί τους έμεινε παράλυτο. Έτσι αναγκάσθησαν τότε να συμβουλευτούν τους συγγενείς τους, για να συζητήσουν το κα­κό που τους βρήκε. Όλοι δε οι άρχοντες αποφάσισαν να καλέσουν τους τρεις ιερείς, μήπως μπορούσαν να τους βοηθήσουν. Οι ιερείς την μόνη απάντηση που έδωσαν ήταν, πως αυτοί θα παρακαλούσαν τον Θεό τους κι Εκείνος θα αποφάσιζε.

Την τρίτη νύχτα παρουσιάστηκε πάλι ο Άγιος Φανούριος στους Αγαρηνούς και τους ανακοίνωσε πως αν δεν έστελναν οι τρεις άρχοντες γραπτώς στο ναό του τη συγκατάθεση τους για την απελευθέρωση των ιερέων, δεν θα ξανάβρισκαν πια την υ­γεία τους. Οι Αγαρηνοί τότε θέλοντας και μη έγραψαν το γράμμα που ζήτησε ο Άγιος Φανούριος και δήλωναν απερίφραστα, πως παραχωρούσαν, στους τρεις ιερείς την ελευ­θερία τους. Αυτές οι δηλώσεις τους κατατέ­θηκαν στον ιερό ναό του Αγίου.

Πριν ακόμα επιστρέψει η αντιπροσωπεία των Αγαρηνών απ’ το ναό, οι τυφλοί και παράλυτοι άπιστοι έγιναν εντελώς καλά με το θέλημα του Αγίου. Οι πλούσιοι Αγαρηνοί έδωσαν στους τρεις ιερείς όλα τα έξοδα του ταξιδιού τους κι αυτοί πριν αναχωρή­σουν κατέφυγαν στην εκκλησία, και αφού ευχαρίστησαν τον Άγιο για την απελευθέ­ρωσή τους, αντέγραψαν πιστά την εικόνα του Αγίου Φανουρίου και την πήραν στην Κρήτη, όπου την τιμούσαν κάθε χρόνο με δοξολογίες και λιτανείες.

Η ΕΙΚΟΝΑ ΤΟΥ

Η λατρεία του Αγίου Φανουρίου φαίνεται ότι ξεκινά από τη Ρόδο, όπου κατά την παράδοση βρέθηκε η εικόνα του, όταν έσκαβαν σε ερείπια παλαιού ναού έξω από τα τείχη της πόλης. Ο Μητροπολίτης Ρόδου Νείλος (1355-1369) διάβασε την επιγραφή “Άγιος Φανούριος”. Παρίστανε ένα νέο ντυμένο με στρατιωτική ενδυμασία, που κρατούσε σταυρό με λαμπάδα και ήταν πλαισιωμένος από 12 σκηνές του μαρτυρίου του.

Ο Μητροπολίτης καθιέρωσε ημερομηνία εορτής του Αγίου την ημέρα εύρεσής του και επίσης ανακαίνισε το εκκλησάκι που βρέθηκε η εικόνα, αφιερώνοντας το στον νεοφανή Άγιο Φανούριο.

Λόγω της εύρεσης της εικόνας του εκεί θεωρείται προστάτης του νησιού της Ρόδου. Λόγω της ετυμολογίας του ονόματός του, και της συγγένειάς του με το ρήμα φαίνω, που σημαίνει φανερώνω, είναι ιδιαιτέρως δημοφιλής στην λαϊκή παράδοση για την φανέρωση χαμένων ανθρώπων, ζώων ή πραγμάτων.

Η ΣΠΗΛΙΑ ΤΟΥ

Η σπηλιά του Αγίου Φανουρίου, βρίσκεται στον κατεχόμενο Άγιο Γεώργιο Κερύνειας στο οποίο διατηρείται μια παράδοση για τον άγιο Φανούριο. Σε μια βραχώδη ακρογιαλιά, σ’ ένα σπήλαιο στα βόρεια του χωριού, βρίσκεται το εικόνισμα του Αγίου, στο οποίο ο Άγιος κρύφτηκε όταν καταδιωκόταν από τους Σαρακηνούς προερχόμενος από την Μικρά Ασία.

Σε προσπάθεια του να υπερπηδήσει με το άλογο του τους βράχους της περιοχής γκρεμίστηκε και σκοτώθηκε, ενώ τα οστά του αλόγου του αποτυπώθηκαν στους βράχους. Κάθε χρόνο οργανώνονται εκδρομές για την πανήγυρη του Αγίου Φανουρίου στην Κερύνεια, με εκατοντάδες κόσμου να δηλώνει παρόν παίρνοντας μαζί τους και την Φανουρόπιτα.

Η ΦΑΝΟΥΡΟΠΙΤΑ

Κανείς δεν γνωρίζει επακριβώς πως και γιατί ξεκίνησε αυτό το έθιμο. Η φανουρόπιτα βέβαια έχει «μπολιαστεί» και με διάφορα στοιχεία της ελληνικής λαογραφίας αφού κάποιοι θέλουν να φτιάχνεται αυστηρά με 7 υλικά και άλλοι με 9. Οι αριθμοί αυτοί έχουν την δική τους σημειολογία η οποία δεν έχει ιδιαίτερη σχέση με την πίστη όσο με την λαϊκή παράδοση.

Δείτε ΕΔΩ μια παραλλαγή της κλασσικής συνταγής που είχε ετοιμάσει για "Το Πρωινό" η Αργυρώ.

Σημαντικότερες ειδήσεις στη κατηγορίαΜπαράζ εμπρηστικών επιθέσεων στην ΑττικήΣήμερα 06:58 | Ειδήσεις

Επιθέσεις με εκρηκτικούς μηχανισμούς σε αυτοκίνητο που ήταν σταθμευμένο σε πυλωτή, σε καφετέρια και σε είσοδο πολυκατοικίας.

Αυτοκίνητο ανατράπηκε και κατέληξε μέσα σε κατάστημαΣήμερα 09:02 | Ειδήσεις

Χρειάστηκε η παρέμβαση της Πυροσβεστικής για να απεγκλωβιστεί ο οδηγός έπειτα από την εκτροπή και ανατροπή του οχήματος επί της λεωφόρου Μεσογείων.

Ταξί αναποδογύρισε στην μέση του δρόμου (βίντεο)Σήμερα 09:25 | Ειδήσεις

Το όχημα ανατράπηκε λόγω ολισθηρότητας του οδοστρώματος. 

Σιώρας στον ΑΝΤ1: Με τις συμπράξεις θα ιδιωτικοποιηθούν τα νοσοκομεία (βίντεο)Σήμερα 08:29 | Ειδήσεις

Τι είπε ο Προέδρος των εργαζομένων του νοσοκομείο «Ευαγγελισμός» στην εκπομπή του ΑΝΤ1 «Καλημέρα Ελλάδα» για τις συμπράξεις δημόσιου και ιδιωτικού τομέα και τα επεισόδια στο Ζάππειο.

Pοή στη κατηγορία: Ειδήσεις
Τουρκία: κατέθεσε στον ΟΗΕ συντεταγμένες της συμφωνίας με τη Λιβύη11:33Το “έστρωσε” με... χαλάζι στην Κρήτη (βίντεο)11:33Νίκος Σταυρίδης: Η απόπειρα αυτοκτονίας και ο δρόμος προς την επιτυχία11:20Παπαδόπουλος: αποσταθεροποιείται το ελληνικό σεισμικό τόξο11:08Κοντονής: υπάρχει ευθύνη στην ηγετική ομάδα του ΣΥΡΙΖΑ για τις εκλογές10:55“‘Άγριες Μέλισσες”: οι αντιδράσεις των ηρώων για την εκταφή του “Γιάννου” (βίντεο)10:43Αυτοκίνητο ανατράπηκε και κατέληξε μέσα σε κατάστημα10:31Ντονμέζ: καμία γεώτρηση χωρίς την άδεια της Τουρκίας10:18Λεωνίδας Κακούρης: Ο “Δούκας Σεβαστός”, οι “Άγριες Μέλισσες” και η…εξομολόγηση καρδιάς (βίντεο)10:05Ταξί αναποδογύρισε στην μέση του δρόμου (βίντεο)09:52Δώρο Χριστουγέννων: υπολογίστε online το ποσό που θα πάρετε09:39Βρετανία: κρίσιμες εκλογές για το Brexit και το μέλλον της χώρας09:39Δραματική διάσωση εναερίτη που καταπλακώθηκε μετά από κατολίσθηση (βίντεο)09:28Σάλος με την ανάρτηση της Νίνας Κασιμάτη: “μπάτσοι γουρούνια δολοφόνοι”09:15Σιώρας στον ΑΝΤ1: Με τις συμπράξεις θα ιδιωτικοποιηθούν τα νοσοκομεία (βίντεο)09:03Εντοπίστηκαν συντρίμμια του C-130 που είχε εξαφανιστεί (εικόνες)08:51Βίντεο από την τεράστια χασισοφυτεία στην Αττική08:38Πέτσας στον ΑΝΤ1: θέλουμε ευρύτερη ευρωπαϊκή “ομπρέλα” μπροστά στις τουρκικές προκλήσεις (βίντεο)08:25Νέα Ζηλανδία: ξεκινά επιχείρηση για ανάσυρση σορών08:13“Μην ψαρώνεις”: Η Νικολέτα Καρρά αναστατώνει τη ζωή του Λεωνίδα (εικόνες)08:00
00:02:36Θεσσαλονίκη: πήγαν να κλέψουν βρέφος από την αγκαλιά της μητέρας του22-03-2019 07:54 
00:02:12 
Νέες πληροφορίες για την έκρηξη στο Ρωσικό προξενείο22-03-2019 09:27
00:02:05 
Επέστρεψε στην Ελλάδα η Ειρήνη, μετά την αθώωση της για την μεταφορά ναρκωτικών στο Χονγκ Κονγκ20-03-2019 20:46
00:05:21 
Συγκλονιστικές μαρτυρίες στον ΑΝΤ1 για την τραγωδία στον Νέο Κόσμο20-03-2019 20:05
00:04:59 
Κύμα αντιδράσεων από τις μαρτυρίες για την Αφή του Αγίου Φωτός20-03-2019 21:48
00:05:18 
Μαρτυρία στον ΑΝΤ1 από θύμα του κυκλώματος που έσπρωχνε γυναίκες στην πορνεία20-03-2019 20:47
00:03:34 
Μάνδρα: ποινικές διώξεις σε βαθμό πλημμελήματος για την πολύνεκρη τραγωδία19-03-2019 19:55
00:02:09 
Αιχμές κατά των Ιεραρχών, αλλά και αυτοκριτική για τους χειρισμούς του, έκανε ο Αρχιεπίσκοπος Ιερώνυμος19-03-2019 20:46
00:02:30 
Ασύλληπτη τραγωδία στον Νέο Κόσμο19-03-2019 19:57
00:01:33 
Η αντίδραση των κατοίκων της Μάνδρας μετά τις διώξεις που ανακοινώθηκαν19-03-2019 19:56
00:02:37 
Έναν Γολγοθά χωρίς τέλος ανεβαίνει η Βαρβάρα Φύτρου19-03-2019 19:56
00:01:53 
Κύκλωμα αδειών παραμονής είχαν στήσει επιτήδειοι, παριστάνοντας τα ζευγάρια19-03-2019 20:44
00:00:50 
Συγκλονίζουν οι μαρτυρίες για τον θάνατο της μητέρας και του παιδιού της στον Νέο Κόσμο19-03-2019 20:51
00:01:49 
Πυρά και από τους εισαγγελείς, δέχεται ο νέος Ποινικός Κώδικας19-03-2019 20:45
00:00:46 
Δεκάδες κιλά ακατέργαστης κάνναβης εντόπισαν αστυνομικοί σε αυτοκίνητο19-03-2019 20:44
00:01:48 
Εξπέρ στην παραβίαση κλειδαριών ήταν τα μέλη της μαφίας των Γεωργιανών19-03-2019 20:44
00:02:03 
Έναν και μοναδικό μαθητή, έχει το νησάκι των Αρκιών19-03-2019 20:47
00:01:20 
Ελεύθεροι με περιοριστικούς όρους οι κατηγορούμενοι για το κύκλωμα με τα διπλώματα «μαϊμού»19-03-2019 20:15
00:01:08 
Σοκ με τον 8χρονο που βρέθηκε κλειδωμένος στην τουαλέτα του σπιτιού του19-03-2019 20:14
BlogsΔεν υπάρχει περιεχόμενο