LATEST NEWS
 
Κοινωνία /Γενικά /

Έθιμα του Πάσχα

Δημοσίευση: 08 Απριλίου 2015 23:19

Τα πασχαλινά έθιμα της Ρούμελης

Το Πάσχα, η μεγαλύτερη γιορτή της χριστιανοσύνης, σε περιοχές της Ηπειρωτικής Ελλάδας γιορτάζεται με ένα ξεχωριστό παραδοσιακό τρόπο γνωστό σαν «Ρουμελιώτικο Πάσχα».

Ρούμελη - πασχαλινά έθιμα

Η Ρούμελη είναι «δεμένη» με τα έθιμα του Πάσχα. Στη Ρούμελη, το ψήσιμο του οβελία είναι μια διαδικασία σχεδόν τελετουργική και γι’ αυτό, πολλές φορές, συνδέεται άμεσα με το θρησκευτικό στοιχείο.

Το Ρουμελιώτικο Πάσχα είναι κάτι ξεχωριστό αφού σημαίνει και το αντάμωμα όλων των οικογενειών απ’ όπου και αν βρίσκονται. Εγκαταλειμμένα χωριά με λιγοστούς κατοίκους τις άγιες ημέρες αποκτούν ζωή. Δείχνουν πως πάλι ανασαίνουν. Μάλιστα, τα τελευταία χρόνια λόγω της κρίσης όλο και περισσότεροι είναι εκείνοι που φθάνουν μέχρι τα χωριά τους και ζωντανεύουν παραδόσεις που δεν σταματούν μόνο στον λάκκο και τον οβελία, αλλά επεκτείνονται και σε ξεχωριστά πασχαλινά δρώμενα.

Μέχρι τα μέσα της 10ετίας του ’90 το «Ρουμελιώτικο Πάσχα» με δωρεάν για όλους αρνί ψητό, κρασί και μουσική ανήμερα του Πάσχα είχε την έδρα του στη Λαμία. Χιλιάδες επισκέπτες απ’ όλη την Ελλάδα έδιναν το ραντεβού τους ανήμερα του Πάσχα στον πευκόφυτο λόφο του Αγίου Λουκά στη Λαμία.

Στη συνέχεια ξεπεράστηκε και εγκαταλείφθηκε μιας και θυσιάστηκε στις «σύγχρονες συνθήκες». Πριν δύο χρόνια, άρχισαν και πάλι τα πρώτα δειλά βήματα για την αναβίωσή του. Φέτος εγκαταλείφθηκε εκ νέου.

Αμφίκλεια

Αξίζει κανείς να βρεθεί στο παραδοσιακό Δαδί, για να ζήσει ένα αξέχαστο Ρουμελιώτικο Πάσχα. Σε κάθε γειτονιά δημιουργούνται «λάκκοι» εκεί όπου ψήνονται πολλά αρνιά μαζί. Προσφέρονται αυγά, κρασί και γλυκά.

Τη τρίτη ημέρα του Πάσχα, γιορτάζει η Αγία Ιερουσαλήμ, η οποία βρίσκεται στην είσοδο της χαράδρας «Βάρσαμο». Μετά τη λειτουργία ακολουθεί χορός στη θέση «Αλωνάκι» με χορευτικά τμήματα του λαογραφικού συλλόγου και μοιράζεται φρέσκο τυρί, κρασί, κόκκινα αυγά.

Αρκίτσα

Τη Δευτέρα του Πάσχα, πραγματοποιείται το έθιμο της Ρωμάνας, που αναβιώνει ο πολιτιστικός σύλλογος. Γυναίκες, με τοπικές ενδυμασίες τραγουδώντας το τραγούδι της Ρωμάνας συγκεντρώνουν χρήματα και υλικά για να φτιάξουν παραδοσιακές πίτες. Το ίδιο απόγευμα στην εκκλησία του Αγίου Γεωργίου υπό τους ήχους παραδοσιακής μουσικής προσφέρουν τις πίτες που ετοίμασαν και γίνεται ένα κλασικό γλέντι με χορό και κρασί.

Υπάτη

Οι εκδηλώσεις το Πάσχα έχουν ως επίκεντρο το προαύλιο του ναού του Αγίου Νικολάου, όπου κάθε χρόνο συγκεντρώνονται ντόπιοι και ξένοι για να χορέψουν στους ρυθμούς της ελληνικής δημοτικής παράδοσης.

Στην Υπάτη, το απόγευμα της Κυριακής του Πάσχα μετά την Αγάπη πραγματοποιείται το «κάψιμο του Ιούδα», έθιμο που χάνεται στα βάθη του παρελθόντος, ενώ στο προαύλιο της εκκλησίας του Αγ. Νικολάου, ο παπάς σέρνει τον αναστάσιμο χορό, ψάλλοντας το «Χριστός Ανέστη». Κάθε χρόνο αυτή την ημέρα, σύσσωμος ο λαός της Υπάτης, αλλά και της ευρύτερης περιοχής αναβιώνει και κρατάει ζωντανό το πανάρχαιο αυτό έθιμο. Ακολουθεί λαϊκό πανηγύρι στην πλατεία με άφθονο κρασί και ντόπια ψητά.

Την δεύτερη ημέρα του Πάσχα, στα Λουτρά Υπάτης, χορεύεται ένας ιδιαίτερος χορός που έρχεται κατευθείαν από την τοπική παράδοση: ο «κλειστός» χορός έχει τις ρίζες του στο Νεοχώρι Υπάτης.

Οι εορταστικές εκδηλώσεις συνεχίζονται για δύο ακόμη ημέρες, την Τρίτη του Πάσχα στην Αγία Παρασκευή Μεξιατών και την Τετάρτη με τη μεγάλη πορεία των αντρών του χωριού μέχρι την Παναγία Αρσάλη.

Στην Υπάτη την Τετάρτη μετά το Πάσχα το απόγευμα, μόνον οι άνδρες, ανεβαίνουν στην Παναγία Αρσαλή (Αγία Ιερουσαλήμ), διανύοντας με τα πόδια μια απόσταση περίπου δύο ωρών, για να φτάσουν στην σπηλαιο-εκκλησιά.

Εκεί ψάλλεται ο εσπερινός και διανυκτερεύουν, ενώ στην Υπάτη το ίδιο βράδυ οι γυναίκες και τα παιδιά ανάβουν φωτιές στο κεντρικό σταυροδρόμι, για να κάψουν τα παλιά μαγιάτικα στεφάνια, χορεύοντας και τραγουδώντας παραδοσιακά μαγιάτικα τραγούδια. Όσοι αντέχουν, πηδούν πάνω από τις φωτιές.

Την Πέμπτη το πρωί οι «Αρσαλιώτες» τελούν θεία λειτουργία και στη συνέχεια κατεβαίνουν στην Υπάτη, όπου οι Υπαταίοι τούς υποδέχονται στη θέση «Περιβόλια» με ζωντανή μουσική. Χορός και λαϊκό πανηγύρι ακολουθεί στην πλατεία της Υπάτης.

Η Αγία Ιερουσαλήμ είναι η Αγία των σπηλαίων και των βράχων και το έθιμο προέρχεται από τα αρχαία ελληνορωμαϊκά Ροζάλια (παγανιστικές εορτές της Άνοιξης), ενώ κατά τους χρόνους της Επανάστασης του 1821 η Αγία Ιερουσαλήμ υπήρξε ορμητήριο και σημείο συνάντησης των οπλαρχηγών της περιοχής.

Στα χωριά της Δυτικής Φθιώτιδας τη νύχτα που γίνεται η Ανάσταση, ένας επίτροπος της Εκκλησίας παίρνει μια σκλίδα (καλάμι από βρίζα) αγιασμένη από τον αγιασμό των Φώτων, ανεβαίνει στο καμπαναριό ψηλά και την ανάβει για να προφυλάξουν ολόκληρη την περιοχή από το χαλάζι. Ο τόπος που θα δει το φως αυτής της σκλίδας δεν κινδυνεύει από χαλάζι. Το Άγιο Φως της Ανάστασης, που θα φωτίσει το αγιασμένο από τα Φώτα καλάμι, έχει τη δύναμη να προστατεύσει ολόκληρη την περιοχή που θα φωτίσει από το φως της Ανάστασης.

Καρπενήσι

Το παραδοσιακό πασχαλινό έθιμο, που έχει τις ρίζες του στον περασμένο αιώνα, όχι μόνο παραμένει αναλλοίωτο, αλλά με το πέρασμα των χρόνων εμπλουτίζεται, καθώς οι νεότερες γενιές συμμετέχουν στα πασχαλινά δρώμενα με ιδιαίτερο κέφι και μεράκι.

Αν βρεθείτε Πάσχα στο Καρπενήσι μην παραλείψετε να παρακολουθήσετε την περιφορά και τη συνάντηση των Επιταφίων στην κεντρική πλατεία της πόλης τη Μεγάλη Παρασκευή με τη συμμετοχή της Φιλαρμονικής. Το Μεγάλο Σάββατο η Ανάσταση του Θεανθρώπου γιορτάζεται με τη ρίψη βεγγαλικών και το μοίρασμα κόκκινων αυγών από το Δήμο σε κατοίκους και επισκέπτες.

Ξημερώνοντας η Κυριακή του Πάσχα, ολόκληρη η πόλη κυριολεκτικά καλύπτεται από τον καπνό εκατοντάδων λάκκων στις γειτονιές της πόλης, στους οποίους οι κάτοικοι καίνε κληματαριές. Το έθιμο του «λάκκου» αναβιώνει κάθε χρόνο την Κυριακή του Πάσχα σχεδόν σε όλα τα σπίτια του Καρπενησίου.

Δίπλα στους λάκκους στήνονται οι σούβλες για το ψήσιμο του οβελία και το γλέντι με άφθονο φαγητό, ποτό, χορούς και τραγούδια διαρκεί μέχρι αργά το βράδυ. Παράλληλα, ο δήμος ανήμερα του Πάσχα διοργανώνει μουσικοχορευτικές εκδηλώσεις, στις οποίες είναι καλεσμένοι ντόπιοι και τουρίστες.

Άμφισσα

Στην Άμφισσα λαμβάνει χώρα το πιο ενδιαφέρον πασχαλινό έθιμο όλης της Ρούμελης. Ονομάζεται «Δάκρυα της Παναγιάς»: Το μεσημέρι της Μεγάλης Παρασκευής σύμπασα η Άμφισσα κάθεται σε καφενεία, μεζεδοπωλεία κι εστιατόρια για να καταναλώσει σαρακοστιανά χωρίς λάδι και μεγάλες ποσότητες τσίπουρου και ούζου, που είναι τα εν λόγω δάκρυα!

Αμυγδαλιά

Στην Αμυγδαλιά Δωρίδας την Κυριακή του Πάσχα: «Όταν βγαίνουν στο προαύλιο της Εκκλησίας… πιάνονται σε χορό οι άντρες μόνο και προπαντός οι πιο σεβάσμιοι. Τον χορό παλιά ξεκινούσε πρώτα ο παπάς τραγουδώντας το τραγούδι "Σαράντα δυο Τουρκόπουλα…" και φέρνουν γύρω την εκκλησία τρεις φορές και μετά ξεκινούν χορεύοντας και κατεβαίνουν στην πλατεία».

Αράχωβα: Ανήμερα του Πάσχα ξεκινάει η περιφορά της Εικόνας του Αγίου Γεωργίου την οποία συνοδεύουν περί τα 500 άτομα ντυμένα με παραδοσιακές φορεσιές. Την επομένη πραγματοποιείται αγώνας δρόμου των γερόντων (ανηφορικός δρόμος), οι οποίοι ξεκινούν από την εκκλησία του Αγίου Γεωργίου και φθάνουν στον λόφο. Ακολουθούν χορευτικά συγκροτήματα και το απόγευμα χορεύουν γυναικείοι χορευτικοί σύλλογοι. Οι εκδηλώσεις συνεχίζονται με κλέφτικα αγωνίσματα, όπως το σήκωμα της πέτρας.

Λιβαδειά

Την Κυριακή του Πάσχα η Λιβαδειά είναι σκεπασμένη από ένα σύννεφο καπνού καθ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας, καθώς αναβιώνει το ρουμελιώτικο έθιμο των «λάκκων». Οι κάτοικοι της πόλης μένουν σχεδόν άγρυπνοι για να φτιάξουν τον «λάκκο» και πριν ακόμη ξημερώσει έχουν ετοιμάσει το σημείο και τον σωρό με τα κλαδιά. Ο μεγαλύτερος της οικογένειας ή της παρέας κάνει τον σταυρό του και ανάβει τη φωτιά με τη λαμπάδα της Αναστάσεως. Με αρκετή υπομονή, ραντίσματα νερού και χτυπήματα στα φλεγόμενα κλαδιά η θράκα ετοιμάζεται και μπαίνουν επάνω τα αρνιά. Το ψήσιμο και το γλέντι κρατούν μέχρι αργά το απόγευμα, συνοδεία τοπικής μουσικής και φυσικά άφθονου κρασιού. Στον δημοτικό «λάκκο», που στήνεται στην περιοχή της Κρύας προσφέρονται δωρεάν σουβλιστό αρνί, μεζέδες και κρασί στους επισκέπτες και τους παρευρισκομένους, ενώ συμμετέχουν παραδοσιακά χορευτικά συγκροτήματα.

Σημαντικότερες ειδήσεις στη κατηγορίαΜένιος Φουρθιώτης: έκρηξη έξω από το σπίτι του στον ΔιόνυσοΣήμερα 06:49 | Ειδήσεις

Λίγες μέρες μετά την επίθεση αγνώστου με πυρά, το σπίτι του παρουσιαστή έγινε ξανά στόχος.

Καιρός - Τάσος Αρνιακός: “αναλαμπή” του χειμώνα πριν το Πάσχα (βίντεο)Σήμερα 07:32 | Ειδήσεις

Σε ποιες περιοχές αναμένονται βροχές. Πού θα χιονίσει. Ο καιρός τη Μεγάλη Εβδομάδα και το Πάσχα. Αναλυτική πρόγνωση από τον Τάσο Αρνιακό.

Κορονοϊός - Πάσχα: Το “μπλόκο” για συνωστισμό στα τραπέζια και μαζική έξοδοΧθες 11:20 | Ειδήσεις

Τι θα ισχύσει για τις διαπεριφερειακές και τις διαδημοτικές μετακινήσεις. Πότε θα ανοίξει η πλατφόρμα για τον εμβολιασμό της ηλικιακής ομάδας 40-49.

Κεραμέως: στις 14 Ιουνίου οι Πανελλαδικές - “παγώνουν” οι προαγωγικές εξετάσειςΧθες 11:15 | Ειδήσεις

Παρατείνεται η σχολική χρονιά για τα νηπιαγωγεία και τα δημοτικά σχολεία. Όλες οι ανακοινώσεις από την υπουργό Παιδείας.

Pοή στη κατηγορία: Ειδήσεις
Δερμιτζάκης για κορονοϊό στον ΑΝΤ1: σε ποιο ποσοστό έχει φτάσει η ανοσία στην Ελλάδα (βίντεο)07:51Καιρός - Τάσος Αρνιακός: “αναλαμπή” του χειμώνα πριν το Πάσχα (βίντεο)07:38Κορονοϊός: Πού θα γίνουν δωρεάν rapid test την Παρασκευή07:26Τουρισμός: Τα 15 ελληνικά νησιά που προτείνει η Daily Telegraph07:15Μένιος Φουρθιώτης: έκρηξη έξω από το σπίτι του στον Διόνυσο07:03Μπαρτσελόνα: “καθάρισε” με σούπερ Μέσι06:51Ινδονησία - θρίλερ με υποβρύχιο: Οι ΗΠΑ στέλνουν αεροσκάφος να βοηθήσει στις έρευνες06:39Πάσχα: Πόσο θα κοστίσει το εορταστικό τραπέζι 06:27Ινδία: φωτιά σε νοσοκομείο - νεκροί ασθενείς με κορονοϊό06:15Καιρός: τοπικές βροχές και καταιγίδες την Παρασκευή06:03Γιώργος Παπαδόπουλος - Γαλάτεια Βασιλειάδη θα γίνουν γονείς - Η ανάρτηση τους23:59Απιστία: 3 τρόποι να τη διαχειριστείς23:52Βόρεια Ελλάδα: Θα έριχναν στην αγορά χιλιάδες πακέτα λαθραία τσιγάρα23:48Ο Θάνος Καληώρας μιλάει για τις τελευταίες στιγμές της Τζέσυς Παπουτσή 23:41Σεισμός στην Τήλο23:32Πανευρωπαϊκό πρωτάθλημα: Στον τελικό ο Πετρούνιας23:24Ασυλία της Επιτροπής Λοιμωξιολόγων και της Επιτροπής Εμβολιασμών, με τροπολογία στη Βουλή23:16Αντιβιοτικά: Τα 7 λάθη που κάνουμε στη λήψη τους 23:10Γιώργος Χρανιώτης: Αγκαλιά με τον γιο του μετά την περιπέτεια με τον κορονοϊό (εικόνα)23:04Digea: δεύτερη ψηφιακή μετάβαση στη Μεσσηνία22:54
00:02:36Θεσσαλονίκη: πήγαν να κλέψουν βρέφος από την αγκαλιά της μητέρας του22-03-2019 07:54 
00:02:12 
Νέες πληροφορίες για την έκρηξη στο Ρωσικό προξενείο22-03-2019 09:27
00:02:05 
Επέστρεψε στην Ελλάδα η Ειρήνη, μετά την αθώωση της για την μεταφορά ναρκωτικών στο Χονγκ Κονγκ20-03-2019 20:46
00:05:21 
Συγκλονιστικές μαρτυρίες στον ΑΝΤ1 για την τραγωδία στον Νέο Κόσμο20-03-2019 20:05
00:04:59 
Κύμα αντιδράσεων από τις μαρτυρίες για την Αφή του Αγίου Φωτός20-03-2019 21:48
00:05:18 
Μαρτυρία στον ΑΝΤ1 από θύμα του κυκλώματος που έσπρωχνε γυναίκες στην πορνεία20-03-2019 20:47
00:03:34 
Μάνδρα: ποινικές διώξεις σε βαθμό πλημμελήματος για την πολύνεκρη τραγωδία19-03-2019 19:55
00:02:09 
Αιχμές κατά των Ιεραρχών, αλλά και αυτοκριτική για τους χειρισμούς του, έκανε ο Αρχιεπίσκοπος Ιερώνυμος19-03-2019 20:46
00:02:30 
Ασύλληπτη τραγωδία στον Νέο Κόσμο19-03-2019 19:57
00:01:33 
Η αντίδραση των κατοίκων της Μάνδρας μετά τις διώξεις που ανακοινώθηκαν19-03-2019 19:56
00:02:37 
Έναν Γολγοθά χωρίς τέλος ανεβαίνει η Βαρβάρα Φύτρου19-03-2019 19:56
00:01:53 
Κύκλωμα αδειών παραμονής είχαν στήσει επιτήδειοι, παριστάνοντας τα ζευγάρια19-03-2019 20:44
00:00:50 
Συγκλονίζουν οι μαρτυρίες για τον θάνατο της μητέρας και του παιδιού της στον Νέο Κόσμο19-03-2019 20:51
00:01:49 
Πυρά και από τους εισαγγελείς, δέχεται ο νέος Ποινικός Κώδικας19-03-2019 20:45
00:00:46 
Δεκάδες κιλά ακατέργαστης κάνναβης εντόπισαν αστυνομικοί σε αυτοκίνητο19-03-2019 20:44
00:01:48 
Εξπέρ στην παραβίαση κλειδαριών ήταν τα μέλη της μαφίας των Γεωργιανών19-03-2019 20:44
00:02:03 
Έναν και μοναδικό μαθητή, έχει το νησάκι των Αρκιών19-03-2019 20:47
00:01:20 
Ελεύθεροι με περιοριστικούς όρους οι κατηγορούμενοι για το κύκλωμα με τα διπλώματα «μαϊμού»19-03-2019 20:15
00:01:08 
Σοκ με τον 8χρονο που βρέθηκε κλειδωμένος στην τουαλέτα του σπιτιού του19-03-2019 20:14
BlogsΔεν υπάρχει περιεχόμενο