LATEST NEWS
 
Οικονομία /ΓενικάΔημοσίευση: 01 Ιανουαρίου 2019 10:41

Ευρώ, 20 χρόνια μετά: Φτωχοί, υπερχρεωμένοι και άνεργοι οι Έλληνες

Είκοσι χρόνια η Ελλάδα στο ευρώ. Τι έφερε στη χώρα μας το κοινό ευρωπαϊκό νόμισμα.

Ευρώ

Είκοσι χρόνια κλείνουν σήμερα από την ημέρα που το ευρώ έκανε για πρώτη φορά την εμφάνιση του, αρχικά μόνο με λογιστική μορφή στις συναλλαγές, ως το νέο κοινό ευρωπαϊκό νόμισμα. Η 1η Ιανουαρίου 1999 σηματοδότησε την απαρχή της Νομισματικής Ένωσης της Ευρώπης, η οποία είχε κριθεί απαραίτητη για την πιο αποτελεσματική λειτουργία της Ενιαίας Αγοράς και την μεγιστοποίηση των ωφελειών που προέκυπταν από αυτήν. Ταυτοχρόνως οι θιασώτες της Νομισματικής Ένωσης υποστήριζαν ότι η δημιουργία της θα συνέβαλλε στην ταχύτερη σύγκλιση των οικονομιών της Ευρώπης, στην βελτίωση του βιοτικού επιπέδου των πολιτών και εν τέλει στην Ευρωπαϊκή Ολοκλήρωση.

Σήμερα το Ευρωπαϊκό Οικοδόμημα δέχεται ισχυρούς κλυδωνισμούς τόσο στο εσωτερικό του από το διαρκώς αυξανόμενο ευρωσκεπτικιστικό ρεύμα, όσο και στο εξωτερικό με την αποχώρηση της Μ.Βρετανίας από την ΕΕ (Brexit). Τα οφέλη από τη δημιουργία του ευρώ, όπως αυτά αποτυπώθηκαν στα μέτωπα της συναλλαγματικής σταθερότητας, της σταθερότητας των τιμών και της οικονομικής ανάπτυξης, δεν επιμερίστηκαν ισομερώς σε όλα τα κράτη μέλη της Ευρωζώνης, ενώ κάποια από αυτά, όπως η Ελλάδα, δεν κατάφεραν τελικώς να συγκλίνουν τις οικονομίες τους. Το κατά κεφαλήν εισόδημα των Ελλήνων το 2017 έχει υποχωρήσει στα 17.386 ευρώ από τα 18.205 ευρώ που ήταν σύμφωνα με τα στοιχεία της Παγκόσμιας Τράπεζας το 2001, τη χρονιά δηλαδή που η χώρα μας εντάχθηκε στη ζώνη του ευρώ.

Για τους υπόλοιπους Ευρωπαίους που μετείχαν στην ιδρυτική ομάδα των κρατών του ευρώ "η περιπέτεια" του κοινού νομίσματος είχε ξεκινήσει δύο χρόνια νωρίτερα. Στις 31 Δεκεμβρίου 1998, είχαν "κλειδώσει" αμετάκλητα οι ισοτιμίες μεταξύ του ευρώ και των νομισμάτων των συμμετεχόντων κρατών μελών. Έτσι την 1η Ιανουαρίου 1999 έγινε η εισαγωγή του ευρώ. Ταυτόχρονα δημιουργήθηκε το λεγόμενο ευρωσύστημα το οποίο αποτελείται από την ΕΚΤ και τις εθνικές Κεντρικές Τράπεζες των κρατών μελών της ευρωζώνης. Η ευθύνη για τη χάραξη της Νομισματικής Πολιτικής εκχωρήθηκε στην ΕΚΤ. Αυτή ήταν και η αρχή μιας μεταβατικής περιόδου που θα διαρκούσε τρία χρόνια και θα τελείωνε με την εισαγωγή χαρτονομισμάτων και κερμάτων ευρώ και την απόσυρση των εθνικών χαρτονομισμάτων και κερμάτων.

Η έλευση του ευρώ σηματοδότησε και το τέλος της "μονοκρατορίας" του γερμανικού μάρκου, το οποίο σε μεγάλο βαθμό επηρέαζε μέχρι τότε τις ισοτιμίες των ασθενέστερων εθνικών νομισμάτων της Ευρώπης πιέζοντας τα σε αλλεπάλληλες υποτιμήσεις. Έτσι τα κράτη μέλη της ευρωζώνης μπορεί να απεμπόλησαν το δικαίωμα άσκησης της νομισματικής πολιτικής, το οποίο εκχωρήθηκε στην ΕΚΤ, απέκτησαν όμως το δικαίωμα να μετέχουν στη διαμόρφωση της μέσα από τη συμμετοχή τους στο διοικητικό συμβούλιο της νέας Κεντρικής Τράπεζας.

Για την Ελλάδα η ώρα του ευρώ σήμανε το 2000, οπότε το Συμβούλιο απεφάνθη ότι χώρα πληρούσε τις απαραίτητες προϋποθέσεις για την υιοθέτηση του ενιαίου νομίσματος. Έτσι η χώρα εισήλθε στη ζώνη του ευρώ την 1η Ιανουαρίου του 2001.

Η απόφαση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της Santa Maria da Feira στις 19 Ιουνίου για την ένταξη της Ελλάδας στη ζώνη του ευρώ την 01/01/2001 αποτελεί αναμφίβολα ένα σημαντικό σταθμό στην ιστορία της χώρας. Η εξέλιξη αυτή σηματοδοτεί την ολοκλήρωση της μακρόχρονης πορείας ονομαστικής σύγκλισης της ελληνικής οικονομίας και δημιουργούσε τις προϋποθέσεις για την επίτευξη της πολυπόθητης πραγματικής σύγκλισης με την επιτάχυνση των ρυθμών ανάπτυξης και την προώθηση της κοινωνικής συνοχής. Ένα χρόνο αργότερα, την 1η Ιανουαρίου του 2002, το ευρώ έκανε την εμφάνιση του σε φυσική μορφή με κέρματα και τραπεζογραμμάτια. Έως τις 3 Ιανουαρίου 2002, το 96% όλων των αυτόματων ταμειακών μηχανών (ΑΤΜ) στη ζώνη του ευρώ έδιναν χαρτονομίσματα ευρώ. Και μέσα σε μία εβδομάδα από την εισαγωγή του, περισσότερες από τις μισές συναλλαγές μετρητών πραγματοποιούνταν σε ευρώ. Η αλλαγή νομίσματος ολοκληρώθηκε μέσα σε δύο μήνες. Τα εθνικά χαρτονομίσματα και κέρματα έπαψαν να αποτελούν νόμιμο χρήμα στα τέλη Φεβρουαρίου του 2002 το αργότερο, και νωρίτερα σε μερικά κράτη μέλη.

Η πορεία του ευρώ στη διάρκεια της εικοσαετίας δεν ήταν ευθύγραμμη. Η ευρωζώνη στη διάρκεια αυτών των χρόνων αυτών -κυρίως στην πρώτη δεκαετία- κατόρθωσε να δημιουργήσει έναν ενάρετο οικονομικό κύκλο με ικανοποιητικούς ρυθμούς ανάπτυξης. Είναι ενδεικτικό ότι το ΑΕΠ της ευρωζώνης από την μείωση του 0,4% που εμφάνισε το 1995 κατόρθωσε να αυξηθεί με ρυθμό 4% το 2000. Στο δεύτερο όμως μισό της δεκαετίας βίωσε τη χειρότερη χρηματοοικονομική και οικονομική κρίση από το 1930, με το ΑΕΠ να συρρικνώνεται μονό στη διάρκεια μίας χρόνιας, το 2009, κατά 4,34%.

Ταυτοχρόνως, ο συνδυασμός της ενιαίας αγοράς με το ένα κοινό νόμισμα έδωσαν σημαντική ώθηση στο ενδοκοινοτικό εμπόριο το οποίο από 13% του ΑΕΠ το 1992 έφθασε στο 20% σήμερα.

Βέβαια το εγχείρημα της νομισματικής ένωσης, και το αίσθημα της σταθερότητας που εδραιώνεται από αυτή την μακροχρόνια διαδικασία, δεν είναι ικανό από μόνο του να οδηγήσει σε υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης και σε ικανοποιητικό επίπεδο απασχόλησης. Επιπροσθέτως η εμπειρία της ένωσης τόσο της Ιταλίας όσο και της Γερμανίας τον 19ο αιώνα κατέδειξαν ότι το ιστορικό προηγούμενο του ανοίγματος των αγορών και η δημιουργία ενός ενιαίου χώρου δεν αποφέρει μία δίκαιη κατανομή των κερδών μεταξύ των διαφορετικών γεωγραφικών περιφερειών. Ο πρόεδρος της ΕΚΤ Μάριο Ντράγκι σε πρόσφατη ομιλία του παραδέχθηκε ότι ενώ ορισμένες χώρες, όπως αυτές της Βαλτικής, η Μάλτα και η Σλοβακία, κατόρθωσαν να περιορίσουν το χάσμα που τους χώριζε με την ΕΕ (η διαφορά μεταξύ του κατά κεφαλήν εισοδήματος των χωρών αυτών και του μέσου όρου της ΕΕ έχει μειωθεί κατά το 1/3 από το 1999 μέχρι σήμερα), άλλες χώρες όπως η Ελλάδα και η Πορτογαλία μετά την ένταξη τους απέτυχαν να γεφυρώσουν αποτελεσματικά την απόσταση που τις χώριζε εξ αρχής από τα πιο ανεπτυγμένα κράτη μέλη.

Το γεγονός αυτό άλλωστε αντανακλάται στη δυσαρέσκεια των πολιτών, όπως αυτή αποτυπώνεται στο Ευρωβαρέμετρο, οι οποίοι θεωρούν ότι η ζωή τους έχει επιδεινωθεί μετά την ένταξη της χώρας στο ευρώ. Σύμφωνα λοιπόν με τα ευρήματα της έρευνας αυτής που διεξάγει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το ποσοστό των Ελλήνων που εμφανιζόταν επαρκώς ικανοποιημένο (fairly satisfied) από 52,65% το 1999 υποχώρησε στο 42% το 2018. Αντιθέτως το ποσοστό που δήλωναν ότι δεν είναι καθόλου ικανοποιημένοι έφθασε φέτος στο 17,18% από 6,79% αντιστοίχως. Η Ελλάδα, η οποία επλήγη περισσότερο από όλες τις υπόλοιπες της ΕΕ από την κρίση είναι μία από τις λίγες χώρες της ΕΕ όπου καταγράφονται υψηλότερα ποσοστά δυσαρέσκειας μετά την έναρξη στο ευρώ.

Οι Έλληνες 20 χρόνια μετά την έλευση του ευρώ δεν είναι μόνο πιο φτωχοί, συγκρίνοντας το κατά κεφαλήν εισόδημα, αλλά και από τους πλέον υπερχρεωμένους πολίτες στη ζώνη του ευρώ. Την αποκλίνουσα εικόνα της ελληνικής οικονομίας, συμπληρώνει το υψηλό ποσοστό ανεργίας. Το χρέος των νοικοκυριών υπερτριπλασιάστηκε καθώς από το 37,5% του διαθέσιμου εισοδήματος το 2001 (σύμφωνα με τα στοιχειά του ΟΟΣΑ) ξεπέρασε το 114% το 2017. Αν στις οφειλές των νοικοκυριών προστεθούν και αυτές των επιχειρήσεων τότε το χρέος των ιδιωτών αγγίζει πλέον το 137% της οικονομικής δραστηριότητας.

ΕΝΟΤΗΤΕΣ ευρώ
Pοή στη κατηγορία: Ειδήσεις
Ο Δένδιας στην Νέα Υόρκη για τη ΓΣ του ΟΗΕ11:01Σεισμός στην Κεφαλονιά10:51“Το Πρωινό” - Επίθεση με βιτριόλι: Η Ιωάννα Παλιοσπύρου στον τόπο της επίθεσης (βίντεο)10:38Σύψας: μέχρι τα Χριστούγεννα θα κολλήσουν όλα τα ανεμβολίαστα παιδιά10:26Διάστημα: Νέο ρεκόρ ταυτόχρονης παρουσίας 14 ανθρώπων (εικόνες)10:12Ομπράντοβίτς για Ίβκοβιτς: είναι μια δύσκολη ημέρα για μένα09:58Θεσσαλονίκη: Έκρηξη από γκαζάκια σε κτήριο 09:45Πέτσας στον ΑΝΤ1: πρωτοφανής η αποδοχή της Κυβέρνησης από τους πολίτες (βίντεο)09:30Αγία Σοφία: Τα φριχτά βασανιστήρια στις κόρες της και ο συγκλονιστικός της βίος09:16Τροχαίο δυστύχημα στο Καματερό: Αυτοκίνητο παρέσυρε γυναίκα και έπεσε σε λεωφορείο09:02EuroMed9: Κυκλοφοριακές ρυθμίσεις, αλλαγές στα ΜΜΜ και απαγόρευση συγκεντρώσεων08:47Social media: περισσότεροι από 4 στους 5 Έλληνες είναι ενεργοί χρήστες08:34Missing Alert για 49χρονο 08:21Κορονοϊός- Γυμναστήρια: Οι κανόνες λειτουργίας των αποδυτηρίων08:08Παλαιό Φάληρο: θρίλερ με σορό γυναίκας σε θαλάσσια περιοχή07:54Κατάταξη UEFA: Άλμα δυο θέσεων για την Ελλάδα07:41ΗΠΑ – Μπάιντεν: συνεχίζει να υποχωρεί η δημοτικότητα του Προέδρου07:27Ιαπωνία: συναγερμός μετά από έκρηξη ηφαιστείου07:12ΕΝΦΙΑ: πιθανή η μεταφορά πληρωμής της πρώτης δόσης06:58Σύνοδος Κορυφής MED 9: Μεταναστευτικό και κλιματική κρίση στην κορυφή της ατζέντας06:45
00:22:38Ο Υφυπ. Εργασίας για τις συντάξεις, τα αναδρομικά και τις ρυθμίσεις οφειλών στα ασφαλιστικά ταμεία22-03-2019 09:12 
00:02:10 
Φτωχότεροι κάθε χρόνο γίνονται οι Έλληνες 21-03-2019 20:00
00:00:58 
Χαρίζουν στο Δημόσιο τα ακίνητα που κληρονομούν λόγω… φόρων 21-03-2019 19:59
00:05:12 
Επίδομα ενοικίου: χρήσιμος οδηγός με όλες τις απαντήσεις21-03-2019 07:28
00:02:06 
Αυξήσεις μόνο για τους …συνεπείς πελάτες της αποφάσισε η ΔΕΗ20-03-2019 20:43
00:04:35 
Τζαβέλα στον ΑΝΤ1: η ΕΕ θα έπρεπε να διαπραγματεύεται για τον αγωγό EastMed20-03-2019 20:56
00:01:50 
Φροντιστήρια, ξένες γλώσσες και ιδιαίτερα μαθήματα «απομυζούν» το εισόδημα των νοικοκυριών20-03-2019 20:44
00:01:45 
“Growth Awards 2019” από την Eurobank και την Grand Thorton 21-03-2019 20:46
00:01:41 
Τι θα σημάνει η μονομερής προώθηση του νέου πλαισίου για την πρώτη κατοικία20-03-2019 19:50
00:01:26 
Ξεκίνησαν οι εργασίες για την μεταμόρφωση του Σκορπιού σε πολυτελές resort 17-03-2019 20:44
00:02:10 
Προκλήσεις των Σκοπιανών με "μακεδονικό οίνο" σε μεγάλη Έκθεση Κρασιού, στην Γερμανία17-03-2019 20:03
00:00:45 
Νέα “καμπανάκια” από τον Γιάννη Στουρνάρα 16-03-2019 20:29
00:02:03 
Τελεσίγραφο του Μαξίμου στους Θεσμούς για το διάδοχο σχήμα του «νόμου Κατσέλη»20-03-2019 19:49
BlogsΔεν υπάρχει περιεχόμενο