Οι προτάσεις του ΣΕΒΕ για την στήριξη των εξαγωγικών επιχειρήσεων

Στην ανακοίνωσή του, ο ΣΕΒΕ υπογραμμίζει την κάμψη των εξαγωγών α΄εξάμηνο του έτους και θεωρεί αναγκαίο τον σχεδιασμό και την υλοποίηση στοχευμένων δράσεων εξωστρέφειας από το πρόγραμμα «ΕΠΑνΕΚ» του νέου ΕΣΠΑ.

Συγκεκριμένα, σύμφωνα με την πρόσφατη ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Στατιστικής Υπηρεσίας Eurostat για τις εμπορευματικές συναλλαγές για το πρώτο εξάμηνο του τρέχοντος έτους, Ιανουάριος -Ιούνιος 2014, οι ευρωπαϊκές εξαγωγές αγαθών παρέμειναν σταθερές, συγκριτικά με το α’ εξάμηνο 2013, ενώ συνολικά ανήλθαν σε περίπου €2,3 τρις. Παρά την αύξηση των Γερμανικών εξαγωγών κατά 3%, η συνολική στασιμότητα των ευρωπαϊκών εξαγωγών αποδίδεται στην πτώση των εξαγωγών του Ην. Βασιλείου κατά 12% και στην στασιμότητα των χωρών: Ολλανδία, Γαλλία, Ιταλία, Βέλγιο και Ισπανία (οικονομίες που συνολικά συνεισφέρουν με 50% στις ευρωπαϊκές εξαγωγές). Η χώρα μας στο ίδιο διάστημα του 2014 κατέγραψε πτώση κατά 5%, ενώ παράλληλα χάθηκε μια θέση στην Ευρωπαϊκή κατάταξη εξαγωγών. Συγκεκριμένα, το α’ εξάμηνο 2013 η Ελλάδα βρισκόταν στην 19η, ενώ το ίδιο διάστημα του 2014 βρίσκεται στην 20η θέση στο σύνολο των 28 κρατών μελών. Η Κροατία φαίνεται ότι έχει εκμεταλλευτεί την είσοδό της στην ΕΕ για την ενίσχυση των εξαγωγών της, αφού οι ενδοκοινοτικές της εξαγωγές ενισχύθηκαν το α’ εξάμηνο 2014 κατά 14% σε ετήσια βάση και είναι η Ευρωπαϊκή χώρα με την μεγαλύτερη αύξηση εξαγωγών στο εξεταζόμενο διάστημα. 

Η συνεισφορά των ελληνικών εξαγωγών στο Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν (ΑΕΠ) για το α’ εξάμηνο του 2014 υπολογίζεται σε 15%, ποσοστό μειωμένο κατά 1 ποσοστιαία μονάδα από το α’ εξάμηνο 2013. Αντίστοιχα, η εξαγωγική επίδοση των ΕΕ-28 κατά μέσο όρο ανέρχεται σε 35% (βλ. παράρτημα). 

Σε κλαδικό επίπεδο, οι ελληνικές εξαγωγές χημικών προϊόντων (αύξηση κατά 7%) συνέβαλλαν στην συγκράτηση των συνολικών ελληνικών βιομηχανικών εξαγωγών σε σταθερά επίπεδα, όταν οι Ευρωπαϊκές βιομηχανικές εξαγωγές μειώθηκαν συνολικά κατά 1%. Σε αντίθετη κατεύθυνση κινήθηκαν τα ελληνικά τρόφιμα-ποτά από τον Ευρωπαϊκό μέσο όρο, αφού κατέγραψαν πτώση κατά 13% το α’ εξάμηνο 2014, όταν οι ευρωπαϊκές σημείωσαν κατά μέσο όρο αύξηση 4%. Σημειώνεται ότι η πτώση των ελληνικών εξαγωγών τροφίμων-ποτών οφείλεται κατά κύριο λόγο στα λίπη-έλαια. 

Σύμφωνα με τον Πρόεδρο του ΣΕΒΕ, Δρ. Κυριάκο Λουφάκη και την εισήγησή του στην εκδήλωση του ΕΦΕΠΑΕ με τίτλο «Κρατικές Ενισχύσεις και Ανάπτυξη», που πραγματοποιήθηκε στην Αθήνα, στις 18/09/14 «Οι εξαγωγές αποτελούν το «κλειδί» για την αναθέρμανση της ελληνικής οικονομίας. Η εξωτερική ζήτηση συμπεριφέρεται καλύτερα, ενώ θα πρέπει να επιδιωχθεί διασπορά κινδύνου, μια επαναστόχευση και διαφοροποίηση των εξαγωγικών στόχων, σε αγορές πιο ώριμες, με χαμηλότερο ρίσκο και ενδεχομένως με υψηλότερες αποδόσεις όπου τα ελληνικά προϊόντα έχουν ζήτηση». 

Πιο συγκεκριμένα και αναφορικά με την διαμόρφωση των δράσεων για το πρόγραμμα «ΕΠΑνΕΚ» του νέου ΕΣΠΑ (2014-2020), οι προτάσεις του ΣΕΒΕ είναι οι εξής: 

1. Ενέργειες για την άμεση στήριξη επιχειρήσεων 

1.1 Μετατροπή του Προγράμματος «Εξωστρέφεια-Ανταγωνιστικότητα» σε ανοιχτό πρόγραμμα, με τη διασφάλιση των σχετικών ικανών πόρων, ώστε οποιοσδήποτε να μπορεί να καταθέτει φάκελο για το πρόγραμμα όποτε το επιθυμεί. Το πρόγραμμα θα μπορούσε να διευρυνθεί και να μετεξελιχθεί σε ένα ολοκληρωμένο πρόγραμμα «ομπρέλα» για τη διασφάλιση της προσβασιμότητας των προϊόντων στις ξένες αγορές. 

1.2 Πρόγραμμα τύπου «Εξωστρέφεια – Ανταγωνιστικότητα» για τα αγροτικά προϊόντα Α’ μεταποίησης (ΥΠΑΑΤ). Το συγκεκριμένο πρόγραμμα θα πρέπει να δίνει ιδιαίτερη έμφαση στις άυλες δαπάνες και ιδιαίτερα στις δαπάνες προβολής των προϊόντων στις αγορές τρίτων χωρών 

1.3 Επανασχεδιασμος του προγράμματος «Εξωστρέφεια – Ανταγωνιστικότητα» με έμφαση στην υποστήριξη των δυνητικά εξαγωγικών επιχειρήσεων που θέλουν να διεθνοποιηθούν 

2. Δράσεις Προχρηματοδότησης Εξαγωγικών Επιχειρήσεων

2.1 Προχρηματοδότηση εξαγωγικών επιχειρήσεων με εγγυοδοσία του Ελληνικού Δημοσίου. Στόχος της δράσης είναι η παροχή των απαραίτητων κεφαλαίων στις εξαγωγικές επιχειρήσεις, με μειωμένο χρηματοοικονομικό κόστος, λόγω παροχής εγγυοδοσίας από το Ελληνικό Δημόσιο, για σκοπούς όπως: αγορά α’ υλών από εσωτερικό/ εξωτερικό, στήριξη παραγωγικής διαδικασίας. 

2.1.1 Αντίστοιχα, προχρηματοδότηση κεφαλαίων κίνησης με την εγγύηση του Ελληνικού Δημοσίου θα μπορούσε κάτι ανάλογο να συμβεί με τα επενδυτικά σχέδια των επιχειρήσεων που θα εντάσσονται στο πρόγραμμα για την εξωστρέφεια και ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων. 

2.2 Χρηματοδότηση εφοδιαστικής αλυσίδας με εγγυοδοσία του Ελληνικού Δημοσίου. Η δράση θα προσφέρεται στις συμμετέχουσες Τράπεζες, για να στηρίξει τους Έλληνες εξαγωγείς και τους προμηθευτές τους, χρηματοδοτώντας τις επιχειρηματικές απαιτήσεις. Με αυτό τον τρόπο θα διοχετευθεί ρευστότητα στην αγορά και θα προσφερθεί στους Έλληνες προμηθευτές εξαγωγικών επιχειρήσεων και ιδιαιτέρως σε Μικρές και Μεσαίες επιχειρήσεις πρόσβαση σε κεφάλαια με ανταγωνιστικό κόστος. 

2.3 Ταμείο Υποστήριξης Εξαγωγικών Επιχειρήσεων (Export Fund). Στόχος της δράσης είναι η δημιουργία ενός Κεφαλαίου ύψους τουλάχιστον €10 εκατ., το οποίο θα παρέχει χρηματοδοτική στήριξη σε εξαγωγικές επιχειρήσεις, ώστε να πετύχουν στόχους της στρατηγικής τους ανάπτυξης που αφορούν στην διείσδυση της κάθε επιχείρησης στις διεθνείς αγορές, με μεσοπρόθεσμο ορίζοντα 1-3 έτη.

2.4 Μικροπιστώσεις επιχειρήσεων. Στην Ελλάδα υπάρχει ένα διαχρονικό χάσμα στον τομέα των μικροπιστώσεων (microfinance), το οποίο αποτελεί ένα ιδιαίτερα διαδεδομένο εργαλείο ανάπτυξης και περιορισμού της ανεργίας στην Ε.Ε. απαιτείται η ρύθμιση του θεσμικού πλαισίου ώστε να καταστεί δυνατή η αξιοποίηση του θεσμού και στην Ελλάδα και η συμπερίληψη των μικροπιστώσεων στις δράσεις του ΕΠΑΝΕΚ για τη στήριξη της χρηματοδότησης. 

3. Ολοκληρωμένες υπηρεσίες για στήριξη εξαγωγών

3.1 Παροχή πληροφοριών για κλάδους & αγορές

3.2 Προετοιμασία δυνητικών πελατολογίων

3.3 Εκπαίδευση Export Coaches

3.4 Συναντήσεις συμβουλευτικής εξαγωγών

3.5 Εκπόνηση Επιχειρησιακών Σχεδίων Εξαγωγών

3.6 Πρόγραμμα ενίσχυσης φορέων για εκπόνηση επιχειρηματικών σχεδίων εξωστρέφειας 

4. Πιστοποιημένη κατάρτιση στις εξαγωγές: ΙΤΜ WOLDWIDE CONCEPT, Σήμα Κατατεθέν στην ΕΕ. To ITM Worldwide Concept είναι ένα πρόγραμμα Κατάρτισης δια βίου μάθησης για την παροχή πιστοποιημένης κατάρτισης πάνω στις εξαγωγές. Το ITM Worldwide είναι σχεδιασμένο να «οικοδομήσει» και να προάγει τη διεθνοποίηση των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, παρέχοντας εξειδικευμένες γνώσεις και δικτύωση, στοιχεία απαραίτητα για την ανάπτυξη των επιχειρήσεων διεθνώς. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα του προγράμματος που εφαρμόστηκε στη Σουηδία, ένας απόφοιτος του προγράμματος αυξάνει από €500.000 έως 1 εκατ. τα κέρδη της εταιρείας από την εξαγωγική δραστηριότητα. Επίσης, δημιουργούνται περίπου 2 με 3 νέες θέσεις εργασίας στην εταιρεία. Το ITM Worldwide Concept ξεκίνησε το 2007, έχει ήδη καταρτίσει πάνω από 1.500 στελέχη ΜΜΕ σε Ευρώπη, Καραϊβική και Νότιο Αφρική σε συνεργασία με οργανισμούς υποστήριξης του Διεθνούς Εμπορίου. 

5. Βελτίωση των υποδομών που σχετίζονται με τις εξαγωγές. Οι όποιες επενδύσεις και προγράμματα που στοχεύουν στη διείσδυση των ελληνικών επιχειρήσεων στο εξωτερικό είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με το θεσμικό περιβάλλον και κυρίως με τις υποδομές (υλικές /άϋλες) που υποστηρίζουν την εξαγωγική δραστηριότητα.