LATEST NEWS
 
Οικονομία /Γενικά /

IOBE

Δημοσίευση: 23 Οκτωβρίου 2013 15:06

«Ασφυξία» από τα «δικαιώματα» άνθρακα

Τεράστιες επιπτώσεις στην ελληνική οικονομία από την υποχρέωση εξαγοράς του συνόλου των δικαιωμάτων εκπομπής CO­­2, βλέπει το ΙΟΒΕ.

IOBE

Υψηλό κόστος σε χρήμα, πλήγμα στην οικονομία και την ανταγωνιστικότητα και «θυσία» χιλιάδων θέσεων εργασίας, από το υπερβάλλον βάρος, λόγω της υποχρέωσης εξαγοράς του συνόλου των δικαιωμάτων εκπομπής CO­­2, βλέπει το ΙΟΒΕ.

Την ανάγκη επεξεργασίας ενός εθνικού σχεδίου με στόχο τον περιορισμό των επιπτώσεων στην εγχώρια οικονομία που προκαλεί η υποχρέωση των ηλεκτροπαραγωγών να αγοράζουν το σύνολο των δικαιωμάτων εκπομπής CO2, υπογραμμίζει μελέτη του Ιδρύματος Οικονομικών και Βιομηχανικών Ερευνών.

Όπως τονίζεται στην μελέτη, αν δεν ληφθεί μέριμνα για την αντιμετώπιση της αύξησης του κόστους ηλεκτρικής ενέργειας στους κλάδους της βιομηχανίας για τους οποίους δύναται να εφαρμοστεί μηχανισμός αντιστάθμισης αυτού του πρόσθετου κόστους και συνεκτιμώντας το πολλαπλασιαστικό αποτέλεσμα που προκύπτει από τις διασυνδέσεις με τους υπόλοιπους τομείς της οικονομίας, το σύνολο της αρνητικής επίδρασης για την εγχώρια οικονομία σε όρους προστιθέμενης αξίας μπορεί να ανέλθει στα 474 εκ. ευρώ, ενώ σε όρους απασχόλησης τις 9.600 θέσεις εργασίας, ανάλογα με τις τιμές των δικαιωμάτων CO­­2.

Η μελέτη του ΙΟΒΕ με τίτλο «Οικονομικές επιπτώσεις από τη μετακύλιση του κόστους αγοράς δικαιωμάτων εκπομπής CO2 στις τιμές ηλεκτρικής ενέργειας προς τους κλάδους που είναι εκτεθειμένοι στον κίνδυνο «διαρροής άνθρακα» (carbon leakage)» επιχειρεί τον ποσοτικό προσδιορισμό των επιπτώσεων στο σύνολο της ελληνικής οικονομίας από τη μετακύλιση του πρόσθετου κόστους αγοράς δικαιωμάτων εκπομπής CO2 στις τιμές ηλεκτρικής ενέργειας, η οποία προκαλεί ένα έμμεσο κόστος εκπομπών στην οικονομία. Σημειώνεται ότι από την 1η Ιανουαρίου 2013 οι εταιρείες παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι υποχρεωμένες να αγοράζουν το σύνολο των δικαιωμάτων εκπομπής CO2. Η δαπάνη αυτή αποτελεί πρόσθετο κόστος, το οποίο συντελεί στην αύξηση της τιμής ηλεκτρικής ενέργειας.

Η αύξηση του κόστους ηλεκτρικής ενέργειας έχει δυσμενείς επιδράσεις στην ανταγωνιστική θέση κλάδων και επιχειρήσεων, ιδιαίτερα εκείνων για τους οποίους: α) η ηλεκτρική ενέργεια συνιστά σημαντικό στοιχείο του κόστους παραγωγής των προϊόντων τους και β) οι συνθήκες στις αγορές που δραστηριοποιούνται χαρακτηρίζονται από έντονο διεθνή ανταγωνισμό από επιχειρήσεις τρίτων χωρών οι οποίες δεν επιβαρύνονται με το έμμεσο κόστος εκπομπών.

Οι επιχειρήσεις αυτές, στην Ελλάδα και την ΕΕ, είναι εκτεθειμένες στον κίνδυνο «διαρροής άνθρακα», δηλαδή υπάρχει αυξημένη πιθανότητα να μην μπορέσουν να αντεπεξέλθουν στην επιδείνωση της ανταγωνιστικότητάς τους λόγω του έμμεσου κόστους εκπομπών και είτε να παύσουν τη λειτουργία τους, είτε να μετ-εγκατασταθούν σε χώρες που δεν επιβάλλουν αυτά τα μέτρα με συνέπεια την αύξηση των παγκόσμιων εκπομπών αερίων θερμοκηπίου.

Ο κίνδυνος «διαρροής άνθρακα» είναι ευρύτερος, καθώς αφορά και κλάδους που συμμετέχουν υποχρεωτικά στο σύστημα εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπής αερίων θερμοκηπίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπως η τσιμεντοβιομηχανία και τα διυλιστήρια. Η έλλειψη προστασίας αυτών των κλάδων μπορεί να προκαλέσει πρόσθετες σημαντικές αρνητικές επιπτώσεις στην ελληνική οικονομία.

Αναγνωρίζοντας αυτό τον κίνδυνο, η Ευρωπαϊκή Ένωση στην Οδηγία 2009/29/ΕΚ προέβλεψε ειδικά και προσωρινά μέτρα για ορισμένες επιχειρήσεις, όπως η οικονομική ενίσχυση για την αντιστάθμιση των αυξήσεων στις τιμές ηλεκτρικής ενέργειας που απορρέουν από την ενσωμάτωση του κόστους εκπομπών. Τα μέτρα είναι εθελοντικού χαρακτήρα και η εφαρμογή τους εναπόκειται στη διακριτική ευχέρεια κάθε κράτους μέλους και στον επείγοντα χαρακτήρα προστασίας της βιομηχανικής του βάσης.

Κανένα σχέδιο, παρά το υψηλό κόστος ενέργειας

Μέχρι σήμερα, τονίζεται στην μελέτη, η Ελλάδα δεν έχει επεξεργαστεί τέτοιο σχέδιο, παρά το γεγονός ότι το ενεργειακό κόστος για τις εγχώριες βιομηχανίες έχει αυξηθεί τα τελευταία χρόνια σημαντικά (ενώ το «αποτύπωμα άνθρακα» στην ηλεκτροπαραγωγή έχει παραμείνει υψηλό), υποσκάπτοντας σε μεγάλο βαθμό την ανταγωνιστικότητά τους. Περαιτέρω, το γεγονός ότι κράτη μέλη που στην παρούσα φάση δεν πλήττονται από βαθειά ύφεση, όπως η Γερμανία και το Ηνωμένο Βασίλειο, εφαρμόζουν ήδη μηχανισμούς αντιστάθμισης του έμμεσου κόστους εκπομπών δημιουργεί ζήτημα εξασφάλισης ισότιμης μεταχείρισης των βιομηχανιών εντάσεως ενέργειας στο σύνολο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Οι κλάδοι που έχουν προσδιοριστεί ως εκτεθειμένοι στον κίνδυνο «διαρροής άνθρακα» λόγω του έμμεσου κόστους εκπομπών συμβάλλουν άμεσα κατά 5,9% στην προστιθέμενη αξία και κατά 4,1% στην απασχόληση της εγχώριας Μεταποίησης. Επιπλέον, συνεισφέρουν ιδιαιτέρως σημαντικά και στο εμπορικό ισοζύγιο, καθώς το 2012 οι εξαγωγές τους προσέγγισαν τα €1,5 δισ., μέγεθος που αντιπροσωπεύει το 5,4% του συνόλου των ελληνικών εξαγωγών και το 14,3% των εξαγωγών βιομηχανικών προϊόντων (εξαιρουμένων των πετρελαιοειδών).

Σύμφωνα με τη μελέτη, λαμβάνοντας υπόψη το πολλαπλασιαστικό αποτέλεσμα που προκύπτει από τις διασυνδέσεις των υπό εξέταση κλάδων με τους υπόλοιπους τομείς της οικονομίας  (έμμεση επίδραση), καθώς και την ευρύτερη επίδραση από τη δαπάνη των εισοδημάτων που προκύπτουν από την άμεση και έμμεση δραστηριότητα (προκαλούμενη επίδραση) εκτιμάται ότι το σύνολο της επίδρασης των υπό εξέταση κλάδων σε όρους προστιθέμενης αξίας ξεπερνά τα €3,4 δισ., ενώ σε όρους απασχόλησης τις 70.000 θέσεις εργασίας.

Τα τρία σενάρια

Ο υπολογισμός της επίπτωσης στην ελληνική οικονομία βασίστηκε σε 3 σενάρια τα οποία διαφοροποιούνται ως προς το ύψος της τιμής των δικαιωμάτων (5, 15 και 25 €/tCO2). Όσο υψηλότερη είναι η τιμή των δικαιωμάτων, τόσο μεγαλύτερη είναι η αύξηση των δαπανών για ηλεκτρική ενέργεια οι οποίες μετακυλίονται στις τελικές τιμές και οδηγούν σε μείωση της εγχώριας ζήτησης και των εξαγωγών των προϊόντων των εξεταζόμενων κλάδων.

Με την τιμή των δικαιωμάτων εκπομπής αερίων θερμοκηπίων στα 5 €/tCO2, εκτιμήθηκε ότι η αρνητική επίδραση στη ζήτηση των προϊόντων των εκτεθειμένων κλάδων ανέρχεται σε €70 εκατ. Η άμεση και έμμεση απώλεια κύκλου εργασιών προκαλεί και πτώση του εισοδήματος από εργασία στους αντίστοιχους κλάδους. Λαμβάνοντας υπόψη και την προκαλούμενη επίδραση στην προστιθέμενη αξία, η συνολική απώλεια προστιθέμενης αξίας στην οικονομία λόγω του έμμεσου κόστους εκπομπών στους κλάδους που είναι εκτεθειμένοι στον κίνδυνο «διαρροής άνθρακα» υπολογίζεται σε €95 εκατ.

Σε όρους απασχόλησης οι συνολικές απώλειες στο Σενάριο 5 €/tCO2 εκτιμάται ότι ανέρχονται σε 1.921 θέσεις εργασίας. Από αυτές, το 15% (ή 292 άτομα) αφορούν σε άμεση επίδραση στους εκτεθειμένους κλάδους. Έτσι, προκύπτει ότι για κάθε 10 θέσεις εργασίας που χάνονται λόγω της «διαρροής άνθρακα» από το έμμεσο κόστος εκπομπών στους εκτεθειμένους κλάδους, συνολικά στην οικονομία η απασχόληση μειώνεται κατά 66 άτομα.

Οι απώλειες αυξάνονται σε περίπτωση ανόδου της τιμής των δικαιωμάτων. Στο Σενάριο 25 €/tCO2 οι απώλειες σε όρους προστιθέμενης αξίας εκτιμάται ότι ανέρχονται σε €474 εκατ. Σε όρους απασχόλησης, χάνονται περίπου 9.600 θέσεις εργασίας, ενώ τα φορολογικά έσοδα του κράτους υπολογίζεται ότι μειώνονται κατά €75 εκατ.

Αν ληφθεί υπόψη το ενδεχόμενο πτώχευσης επιχειρήσεων λόγω του αυξημένου ενεργειακού κόστους, το οποίο δεν είναι αμελητέο καθώς περίπου το 20% του κύκλου εργασιών στους εξεταζόμενους κλάδους παράγεται από επιχειρήσεις που βρίσκονται σε ζώνη υψηλού κινδύνου πτώχευσης, οι απώλειες στην οικονομία υπολογίζονται σε σχεδόν 20 χιλ. θέσεις εργασίας, όταν λάβουμε υπόψη και τις επιπτώσεις σε συνδεδεμένες επιχειρήσεις και στην καταναλωτική δαπάνη των εργαζομένων.

Οι αρνητικές συνέπειες μπορούν να αποφευχθούν με ένα μηχανισμό αντιστάθμισης του έμμεσου κόστους εκπομπών στους κλάδους που είναι εκτεθειμένοι στον κίνδυνο «διαρροής άνθρακα». Μηχανισμοί για αυτό το σκοπό έχουν ήδη τεθεί σε ισχύ σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, όπως η Γερμανία, το Ηνωμένο Βασίλειο και η Νορβηγία.

Το κόστος του μηχανισμού σε μεγάλο βαθμό αντισταθμίζεται από την αποφυγή απώλειας φορολογικών εσόδων λόγω της «διαρροής άνθρακα». Το έμμεσο κόστος εκπομπών εκτιμάται με τις σημερινές τιμές δικαιωμάτων εκπομπής στα €16 εκατ., όταν οι απώλειες φορολογικών εσόδων και εισφορών κοινωνικής ασφάλισης από τη μη εφαρμογή του μηχανισμού φτάνουν στα €15 εκατ. Η διαφορά μεταξύ του έμμεσου κόστους εκπομπών και των απωλειών φορολογικών εσόδων δεν ξεπερνάει τα €2,5 εκατ. ακόμα και στο σενάριο υψηλής τιμής των δικαιωμάτων εκπομπής (25 €/tCO2). Λαμβάνοντας υπόψη και τις σημαντικές απώλειες που μπορεί να φέρει το ενδεχόμενο μαζικών πτωχεύσεων επιχειρήσεων που ήδη βρίσκονται υπό καθεστώς οικονομικής δυσχέρειας, το καθαρό αποτέλεσμα ενός μηχανισμού αντιστάθμισης του έμμεσου κόστους εκπομπών ενδέχεται να είναι θετικό ακόμα και σε δημοσιονομικούς όρους.

Το ύψος της αντιστάθμισης πρέπει να τεθεί στο επίπεδο που προβλέπουν οι κατευθυντήριες γραμμές της ΕΕ ανά εγκατάσταση, το οποίο ελαχιστοποιεί τις απώλειες για την οικονομία, χωρίς να εξαλείφει το κίνητρο προσαρμογής των διαδικασιών παραγωγής, έτσι ώστε να επιτευχθεί η μέγιστη δυνατή μείωση των εκπομπών αερίων θερμοκηπίου.

Με σχετικά μικρή επιβάρυνση ή ακόμα και με θετικό συνολικά δημοσιονομικό αποτέλεσμα, η Πολιτεία έχει τη δυνατότητα να προστατεύσει πολλές θέσεις εργασίας σε στρατηγικούς κλάδους της ελληνικής οικονομίας. Δεδομένης της κρίσιμης κατάστασης πολλών επιχειρήσεων στους κλάδους που είναι εκτεθειμένοι στον κίνδυνο «διαρροής άνθρακα» και των δυσμενών επιπτώσεων στην οικονομία, οι αρμόδιες αρχές πρέπει να κινηθούν με ταχύτητα για τη διαμόρφωση μηχανισμού αντιστάθμισης του έμμεσου κόστους εκπομπών, καταλήγει η μελέτη του ΙΟΒΕ.

Pοή στη κατηγορία: Ειδήσεις
Champions League: Το πρώτο γκολ του Μέσι με την Παρί Σεν Ζερμέν (βίντεο)23:59Άγριες μέλισσες: Ποιος είναι ο Λευτέρης που θα ερωτευτεί παράφορα η Δρόσω; 23:52Ανήλικοι “σήκωσαν” 26000 ευρώ με κλεμμένες πιστωτικές κάρτες23:44R. Kelly: Ο τραγουδιστής κρίθηκε ένοχος για σωματεμπορία23:38Τουρκία: Συλλήψεις φοιτητών για τα... ενοίκια23:31Mad Clip: “Πόλεμος” συγγενών για 8000 ευρώ 23:23Ποτά “μπόμπες” από τη Βουλγαρία: Εξάρθρωση εγκληματικής οργάνωσης (βίντεο)23:14Ο Μουρίνιο αρνήθηκε πρόταση της Ρεάλ για χάρη της Ρόμα23:05Εγκληματικότητα στο Μενίδι: Επιχειρησιακό σχέδιο της ΕΛ.ΑΣ.22:54Διαρροή επικίνδυνου υλικού από φορτηγό στην εθνική οδό22:42Εθνική Ελλάδας: Ο Ιμπραΐμοβιτς θα βρεθεί στον... δρόμο της22:31Καρδιοχειρουργική: Νέα σημαντικά βήματα προόδου22:19ΔΕΗ: Απεργία αποφάσισε η ΓΕΝΟΠ22:06Champions League: Ο Άγιαξ έριξε… στο καναβάτσο και την Μπεσίκτας21:54Πάιατ: Κρίσιμος ο ρόλος της Ελλάδας για την ενεργειακή ασφάλεια στην περιοχή21:42Μεξικό: Αστυνομικοί μπήκαν στη φωτιά κι έσωσαν ηλικιωμένους (βίντεο)21:31Σεισμός στο Ηράκλειο: Ένας σκύλος τριγυρνά μόνος στα ερείπια (εικόνες)21:19Μεταναστευτικό: Στην Πορτογαλία 1000 Αφγανοί αναγνωρισμένοι πρόσφυγες21:07Καναδάς: Δεκάδες εργάτες παγιδευμένοι σε μεταλλείο20:56Σεισμός στο Ηράκλειο - Αυτοψίες: Εκατοντάδες τα “κόκκινα” κτίρια20:44
00:22:38Ο Υφυπ. Εργασίας για τις συντάξεις, τα αναδρομικά και τις ρυθμίσεις οφειλών στα ασφαλιστικά ταμεία22-03-2019 09:12 
00:02:10 
Φτωχότεροι κάθε χρόνο γίνονται οι Έλληνες 21-03-2019 20:00
00:00:58 
Χαρίζουν στο Δημόσιο τα ακίνητα που κληρονομούν λόγω… φόρων 21-03-2019 19:59
00:05:12 
Επίδομα ενοικίου: χρήσιμος οδηγός με όλες τις απαντήσεις21-03-2019 07:28
00:02:06 
Αυξήσεις μόνο για τους …συνεπείς πελάτες της αποφάσισε η ΔΕΗ20-03-2019 20:43
00:04:35 
Τζαβέλα στον ΑΝΤ1: η ΕΕ θα έπρεπε να διαπραγματεύεται για τον αγωγό EastMed20-03-2019 20:56
00:01:50 
Φροντιστήρια, ξένες γλώσσες και ιδιαίτερα μαθήματα «απομυζούν» το εισόδημα των νοικοκυριών20-03-2019 20:44
00:01:45 
“Growth Awards 2019” από την Eurobank και την Grand Thorton 21-03-2019 20:46
00:01:41 
Τι θα σημάνει η μονομερής προώθηση του νέου πλαισίου για την πρώτη κατοικία20-03-2019 19:50
00:01:26 
Ξεκίνησαν οι εργασίες για την μεταμόρφωση του Σκορπιού σε πολυτελές resort 17-03-2019 20:44
00:02:10 
Προκλήσεις των Σκοπιανών με "μακεδονικό οίνο" σε μεγάλη Έκθεση Κρασιού, στην Γερμανία17-03-2019 20:03
00:00:45 
Νέα “καμπανάκια” από τον Γιάννη Στουρνάρα 16-03-2019 20:29
00:02:03 
Τελεσίγραφο του Μαξίμου στους Θεσμούς για το διάδοχο σχήμα του «νόμου Κατσέλη»20-03-2019 19:49
BlogsΔεν υπάρχει περιεχόμενο